Bộ Pháp Tụ: Trích cú từ điển

PHẬT GIÁO NGUYÊN THỦY
LUẬN TẠNG – VI DIỆU PHÁP TẠNG

BỘ PHÁP TỤ (DHAMMASAṄGANI)

Dịch giả: Ðại Trưởng Lão TỊNH SỰ (SANTAKICCA Mahā Thera)
—o0o—

TRÍCH CÚ TỪ ÐIỂN (PADABHĀJANĪYĀNUKKAMO)

Akakkhaḷatā 59.60.243.532.581.672.859. Sự không cứng rắn, trạng thái không thô cứng.
Akathinatā 59.60.243.532.581.672.859. Sự không thô thiển, trạng thái không cương ngạnh.
Akaniṭṭhadeva 829. Sắc cứu cánh thiên, cõi Phạm thiên sắc cứu cánh cao tột sắc giới.
Akappiya 752. Sự không thích thích đáng, không đáng, không thích hợp, không hợp.
Akammaññattā 751.798. Sự không thích hợp việc làm, không thích sự, không thích nghiệp.
Akaraṇa 218. Sự không hợp tác, không hành động.
Akalyatā 751.798. Sự không khéo léo, không bén nhạy …
Akakiriyā 218. Sự không làm, không hành vi.
Akutilatā 66.859. không quỷ quyệt, không quanh co.
Akusala 1.45.82. 1.39.275.482.663. Bất thiện, không lành, chẳng lành.
Akovida 671. Không thông suốt, không hiểu rành.
Aganthaniya 6742.928. Không đáng bị phược biết, phi cảnh phược.
Agāravatā 852. Sự không tôn trọng, không cung kính, thái độ không tôn trọng, không cung kính.
Aguttadvāratā 15.862. Sự không phòng hộ căn môn, sự mà căn môn không phòng hộ.

Read moreBộ Pháp Tụ: Trích cú từ điển

Bộ Pháp Tụ: Chương Trích Yếu (Atthuddhārakaṇḍaṃ)

PHẬT GIÁO NGUYÊN THỦY
LUẬN TẠNG – VI DIỆU PHÁP TẠNG

BỘ PHÁP TỤ (DHAMMASAṄGANI)

Dịch giả: Ðại Trưởng Lão TỊNH SỰ (SANTAKICCA Mahā Thera)
—o0o—

CHƯƠNG TRÍCH YẾU (ATTHUDDHARAKANDAƯ)

NAMO TASSA BHAGAVATO ARAHATO SAMMĀSAMBUDDHASSA
CUNG KỈNH ÐỨC THẾ TÔN, BẬC ỨNG CÚNG, ÐẤNG CHÁNH ÐẲNG GIÁC

TAM ÐỀ (TIKA)

[878] – Thế nào là các pháp thiện?

Tức thiện trong bốn lãnh vực. Ðây là các pháp thiện.

– Thế nào là các pháp bất thiện?

Tức mười hai tâm bất thiện khởi sanh. Ðây là các pháp bất thiện.

– Thế nào là các pháp vô ký?

Tức dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Ðây là các pháp vô ký.

[879] – Thế nào là các pháp tương ưng lạc thọ?

Tức bốn tâm thiện dục giới khởi sanh câu hành hỷ, bốn tâm bất thiện, năm tâm dị thục và tố của thiện dục giới, ba hoặc bốn bậc thiền sắc giới thiện, dị thục và tố, ba hoặc bốn bậc thiền siêu thế thiện, dị thục, ngoại trừ lạc thọ khởi sanh trong những tâm này. Ðây là các pháp tương ưng lạc thọ.

Read moreBộ Pháp Tụ: Chương Trích Yếu (Atthuddhārakaṇḍaṃ)

Bộ Pháp Tụ: Chương Toát Yếu (Nikkhepakaṇḍaṃ)

PHẬT GIÁO NGUYÊN THỦY
LUẬN TẠNG – VI DIỆU PHÁP TẠNG

BỘ PHÁP TỤ (DHAMMASAṄGANI)

Dịch giả: Ðại Trưởng Lão TỊNH SỰ (SANTAKICCA Mahā Thera)
—o0o—

CHƯƠNG TOÁT YẾU (NIKKHEPAKAṆḌAṂ)

NAMO TASSA BHAGAVATO ARAHATO SAMMĀSAMBUDDHASSA
CUNG KỈNH ÐỨC THẾ TÔN, BẬC ỨNG CÚNG, ÐẤNG CHÁNH ÐẲNG GIÁC

ÐỀ TAM (Tika)

[663] – Thế nào là các pháp thiện? (1)

Ba căn thiện là vô tham, vô sân, vô si; tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn và thức uẩn tương ưng với căn ấy; thân nghiệp, khẩu nghiệp và ý nghiệp có căn ấy làm sở sanh. Ðây là các pháp thiện.

– Thế nào là các pháp bất thiện? (2)

Ba căn bất thiện là tham, sân, si và phiền não đồng nương căn ấy; tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn và thức uẩn tương ưng với căn ấy; thân nghiệp, khẩu nghiệp và ý nghiệp có căn ấy làm sở sanh. Ðây là các pháp bất thiện.

Read moreBộ Pháp Tụ: Chương Toát Yếu (Nikkhepakaṇḍaṃ)

Bộ Pháp Tụ: Chương Sắc (Rūpakaṇḍaṃ)

PHẬT GIÁO NGUYÊN THỦY
LUẬN TẠNG – VI DIỆU PHÁP TẠNG

BỘ PHÁP TỤ (DHAMMASAṄGANI)

Dịch giả: Ðại Trưởng Lão TỊNH SỰ (SANTAKICCA Mahā Thera)
—o0o—

CHƯƠNG SẮC (RŪPAKAṆḌAṂ) (1)

NAMO TASSA BHAGAVATO ARAHATO SAMMĀSAMBUDDHASSA
CUNG KỈNH ÐỨC THẾ TÔN, BẬC ỨNG CÚNG, ÐẤNG CHÁNH ÐẲNG GIÁC

[501] – Thế nào là các pháp vô ký?

Quả của các pháp thiện và bất thiện, thuộc dục giới, sắc giới, vô sắc giới, siêu thế, tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn, và những pháp nào là tố phi thiện phi bất thiện và phi quả của nghiệp cùng tất cả sắc và vô vi giới. Ðây là pháp vô ký.

[502] – Ở đây thế nào là tất cả sắc?

Bốn đại hiển và sắc y sinh nương bốn đại hiển. Ðây gọi là tất cả sắc.

Read moreBộ Pháp Tụ: Chương Sắc (Rūpakaṇḍaṃ)

Bộ Pháp Tụ: Chương Tâm Sanh (Cittupādakaṇḍaṃ)

PHẬT GIÁO NGUYÊN THỦY
LUẬN TẠNG – VI DIỆU PHÁP TẠNG

BỘ PHÁP TỤ (DHAMMASAṄGANI)

Dịch giả: Ðại Trưởng Lão TỊNH SỰ (SANTAKICCA Mahā Thera)
—o0o—

CHƯƠNG TÂM SANH (CITTUPPĀDAKAṆḌAṂ)

NAMO TASSA BHAGAVATO ARAHATO SAMMĀSAMBUDDHASSA
CUNG KỈNH ÐỨC THẾ TÔN, BẬC ỨNG CÚNG, ÐẤNG CHÁNH ÐẲNG GIÁC

 

PHÁP THIỆN (kusalā dhammā) (1)

TÁM TÂM ÐẠI THIỆN DỤC GIỚI (Aṭṭha kāmāvacaramakākusalacitta)

TÂM THỨ NHẤT (Citta paṭhama) (2)

PHẦN TRÍCH CÚ (Padabhājanīyaṃ)

[16] – Thế nào là các pháp thiện?

Khi nào có tâm dục giới sanh, câu hành hỷ (3) tương ưng trí (4) gặp cảnh sắc hay cảnh thinh, cảnh khí, cảnh vị, cảnh xúc, cảnh pháp hoặc cảnh chi chi, trong khi ấy có xúc, có thọ, có tưởng, có tư, có tâm, có tầm, có tứ, có hỷ, có lạc, có nhất hành tâm, có tín quyền có cần quyền, có niệm quyền, có định quyền , có tuệ quyền, có ý quyền, có hỷ quyền, có mạng quyền, có chánh kiến, có chánh tư duy, có chánh tinh tấn, có chánh niệm, có chánh định, có tín lực, có tấn lực, có niệm lực, có định lực, có tuệ lực, có tàm lực, có úy lực, có vô tham, có vô sân, có vô si, có vô tham ác, có vô sân ác, có chánh kiến có tàm, có úy, có tịnh thân, có tịnh tâm, có khinh thân, có khinh tâm, có nhu thân, có nhu tâm, có thích thân, có thích tâm, có thuần thân, có thuần tâm, có chánh thân, có chánh tâm, có niệm, có tỉnh giác, có chỉ tịnh, có quán minh, có chiếu cố, có bất phóng dật, hoặc là trong khi ấy có những pháp phi sắc (5) nào khác liên quan tương sinh (6). Ðây là cảnh pháp thiện.

Read moreBộ Pháp Tụ: Chương Tâm Sanh (Cittupādakaṇḍaṃ)

Bộ Pháp Tụ: Mẫu Đề (Mātikā)

PHẬT GIÁO NGUYÊN THỦY
LUẬN TẠNG – VI DIỆU PHÁP TẠNG

BỘ PHÁP TỤ (DHAMMASAṄGANI)

Dịch giả: Ðại Trưởng Lão TỊNH SỰ (SANTAKICCA Mahā Thera)
—o0o—

MẪU ÐỀ (Mātikā) (1)

NAMO TASSA BHAGAVATO ARAHATO SAMMĀSAMBUDDHASSA
CUNG KỈNH ÐỨC THẾ TÔN, BẬC ỨNG CÚNG, ÐẤNG CHÁNH ÐẲNG GIÁC

HAI MƯƠI HAI ÐẦU ÐỀ TAM (BĀVĪSATI TIKAMĀTIKĀ) (2)

[1] – Các pháp thiện, các pháp bất thiện, các pháp vô ký.

– Các pháp tương ưng lạc thọ, các pháp tương ưng khổ thọ, các pháp tương ưng phi khổ phi lạc thọ.

– Các pháp dị thục, các pháp dị thục nhân, các pháp phi dị thục phi dị thục nhân.

– Các pháp thành do thủ cảnh thủ, các pháp phi thành do thủ mà cảnh thủ, các pháp phi thành do thủ và phi cảnh thủ.

– Các pháp phiền toái cảnh phiền não, các pháp phi phiền toái mà cảnh phiền não, các pháp phi phiền toái và phi cảnh phiền não.

Read moreBộ Pháp Tụ: Mẫu Đề (Mātikā)

Bộ Pháp Tụ: Lời giới thiệu

LỜI GIỚI THIỆU

Dhammasangani là Bộ sơ khởi của Tạng Abhidhamma, dung chứa các mātikā, là căn bản cho các bộ Abhidhamma kế tiếp, nương tựa vào đó mà triển khai dưới hình thức phân tích, lý luận ra những pháp môn khác.

Trước đây hòa thượng Tịnh Sự đã dịch từ bản Thái ngữ ra Việt ngữ, nhưng chưa được in thành sách thì hòa thượng đã tịch.

Tôi vẫn lưu tâm đến vấn đề này từ lâu, nhưng vì bận nhiều Phật sự, lại chưa gặp cơ hội thuận tiện để xúc tiến cho hoàn chỉnh Tạng Abhidhamma của hòa thượng đang còn dang dở.

Read moreBộ Pháp Tụ: Lời giới thiệu