Cầu an – Kinh Thiện Sanh

Nghi Thức Cầu An
Thích Nhật Từ tuyển chọn và biên tập 1994

KINH THIỆN SANH

Chính tôi nghe chuyện như vầy:
Một thời Đức Phật đủ đầy người theo,
Hai trăm năm chục tỳ-kheo,
Ở Kỳ-xà-quật thành La-duyệt-kỳ.
Trước giờ thọ thực thường thì,
Thế Tôn cầm bát khoác y ra ngoài.
Khi người ra đến vườn cây,
Thấy con trưởng giả tên là Thiện Sanh. O
Hàng ngày mỗi sáng ra thành,
Đến vườn ngắm cảnh xung quanh một vòng.
Sau khi tắm rửa vừa xong,
Rồi liền kính lễ một vòng sáu phương:
Nào là Nam, Bắc, Tây, Đông,
Nào là Trên, Dưới khắp cùng sáu phương. O
Bấy giờ Đức Phật Thế Tôn,
Thấy người lễ lạy sáu phương chân thành.
Ngài liền thăm hỏi Thiện Sanh:
Vì sao mới sáng một mình ra đây,
Vì sao ra giữa vườn này,
Vì sao tắm rửa hình hài mới xong,
Tỏ niềm cung kính một lòng,
Đã liền đảnh lễ khắp cùng sáu phương? O
Thiện Sanh trước Phật tỏ tường:
Trước khi quá cố, cha con dạy rằng:
Nếu con muốn đáp thâm ân,
Phải thường mỗi sáng lễ Thần sáu phương. O
Đông Tây Nam Bắc vẫn thường,
Rồi thì Trên Dưới sáu phương đủ đầy.
Con vâng lời dặn đó hoài,
Chưa từng trái ý bấy nay một lòng.
Nên khi tắm rửa vừa xong,
Con liền kính lễ một vòng sáu phương. O
Thế Tôn giảng giải tinh tường,
Các phương ắt hẳn đã từng có tên.
Nhưng theo các pháp thánh hiền,
Không vì sáu hướng mà phiền lễ đâu.
Thiện Sanh lạy Phật mong cầu,
Xin Người chỉ dạy trước sau tận tường.
Cho con hiểu rõ cội nguồn,
Mà người hiền thánh vẫn thường lưu tâm. O
Phật liền ban dạy lời rằng:
Lắng nghe, con hãy ân cần lắng nghe!
Giải trừ thắc mắc, hoài nghi,
Để mà soi xét, tư duy rọt rành.
Thế rồi Phật bảo Thiện Sanh:
Đã là trưởng giả tự mình luôn luôn. O
I.
1. Thực hành mười bốn pháp thường,
Để mà che chở sáu phương an lành.
Gọi là “khéo sống”: “Thiện sanh”,
Không cho bốn nghiệp phát sinh não phiền.
Tiêu trừ bốn nghiệp trước tiên:
Dối gian, trộm cướp, sát sanh, dâm loàn.
Bốn nhân sinh nghiệp hung tàn,
Tham lam, sân hận, kinh hoàng, ngu si. O
Sáu nhân xui khiến tài suy:
Rong chơi lêu lỏng, rượu chè buông lung,
La cà đàn hát tiệc tùng,
Đam mê cờ bạc, rối tung cửa nhà,
Giao du bè bạn xấu xa,
Chây lười biếng nhác rồi ra đủ điều. O
2. Sáu nhân phá sản hại nhiều,
Mỗi nhân còn có sáu điều hiểm nguy.
2.1 Sáu điều hại của rượu chè,
Tiềm tàng trong cái đam mê loại này:
Làm cho tốn của hao tài,
Dễ sinh gây gổ, người ngoài miệt khinh,
Dễ dàng bệnh tật nảy sinh,
Tổn thương danh dự thật tình đâu hay,
Xấu danh mất nết hổ mày,
Lại còn trí lực mỗi ngày một suy. O
2.2 Rong chơi lêu lỏng thường thì
Tự mang sáu nghiệp hiểm nguy vô mình:
Tự thân không thể giữ gìn,
Vợ con đâu dễ được mình chở che,
Bảo trì tài sản dễ gì,
Xảy ra việc ác, người nghi cho liền,
Nạn nhân miệng tiếng liên miên,
Tự mình chuốc lấy lụy phiền thương đau,
Bạn hiền khinh rẻ xa nhau,
Loại này chẳng đáng, ai trao duyên tình. O
2.3 La cà ca kỷ trà đình,
Tự mang xấu hại vô mình luôn khi:
Đến nơi đàn hát mê ly,
Đến nơi ca nhạc tức thì đắm say,
Đến nơi chúc tụng miệt mài,
Đến nơi kèn trống buông tay nhiễm liền.
Thế rồi của cải bạc tiền
Không dù theo với trống kèn đi êm. O
2.4 Đam mê cờ bạc đỏ đen,
Sáu điều nguy hại thường xuyên đó là:
Thắng thì kẻ oán hận ta,
Thua thì cay cú thành ra muộn phiền,
Hiện thời suy sụp của tiền,
Những điều mình nói ai thèm tin đâu,
Bạn hiền khinh miệt tránh mau,
Loại này chẳng đáng, ai trao duyên tình. O
2.5 Sáu điều nguy hại thường rình,
Giao du bạn ác thành hình như sau:
Chỉ vì cờ bạc đến nhau,
Chỉ vì đàng điếm tâm đầu vây quanh,
Chỉ vì kết bọn chia tranh,
Chỉ vì rượu thịt, tâm tình hân hoan,
Chỉ vì trục lợi tham tàn,
Chỉ vì lường gạt, mưu toan hại người. O
2.6 Sáu điều tai hại ở người,
Vẫn thường biếng nhác chây lười sinh ra:
Lạnh không làm việc, nệ hà,
Nắng thì nực nội rồi ra không làm,
Trễ thì sợ việc khôn kham,
Sớm thì ngại khó không làm được đâu,
Đói thì thấy việc càu nhàu,
No thì tức bụng không sao mà chiều. O
II.
1. Những người tham muốn đủ điều,
Những người quỵ lụy, theo chiều nịnh ta.
Những người hoang đãng tiêu pha,
Đó là bốn loại phải xa chớ liều.
1.1 Loại người tham muốn đủ điều:
Đó là cho ít, đoạt nhiều gian ngoa.
Đó là sợ phục mà làm,
Đó là vụ lợi, lại càng nên xa. O
1.2 Loại người quỵ lụy thường là:
Mọi điều mới cũ làm ra thân tình.
Khéo lời cốt lợi cho mình,
Khi mà đến việc lọ⠨ình ra thôi.
Vô tài bất lực hỡi ôi !
Bấy giờ mới rõ lòng người trắng đen. O
1.3 Loại người nịnh hót thường là:
Gặp điều bất chính thường ca đồng tình.
Vẫn hay bài bác việc lành,
Khen mình trước mặt, đâm mình sau lưng. O
1.4 Loại người hoang đãng khốn cùng,
Bốn điều vẫn khiến họa chung đó là:
Bạn khi chè rượu la cà,
Bạn khi đình đám xa hoa tiệc tùng,
Bạn khi đàn hát buông lung,
Bạn khi cờ bạc chung cùng khôn xa. O
2. Bạn nên gần gũi đó là:
Bạn từng giúp đỡ cho ta rộng đường,
Bạn khi cùng cực tìm nương,
Bạn khi sung sướng cũng thường vui lây,
Bạn khi lợi lạc thì bày,
Bạn khi đau khổ vơi đầy thương ta. O
Bạn bè cần chỗ thật thà,
Suy cùng bốn hạng để mà kết thân:
Một là chung thủy thật tâm,
Hai là nhân hậu quên thân chí tình,
Ba là lợi lạc hết mình,
Bốn là nhân ái tận tình cho ta. O
2.1 Bạn bè chung thủy đó là:
Những điều thầm kín đưa ra tâm tình.
Giữ gìn bí mật bạn mình,
Không hề bỏ bạn mặc tình khó khăn.
Xả thân vì nghĩa kim bằng,
Đó là bốn việc bạn hằng cho ta. O
2.2 Bạn bè nhân hậu thường là:
Vô tình phóng dật, thứ tha vỗ về.
Giữ dùm của cải chẳng nề,
Là nơi nương tựa những khi hãi hùng.
Nguy nan giúp đỡ đến cùng,
Đó là bạn hữu thực lòng giúp ta. O
2.3 Bạn bè lợi lạc thường là:
Cản ngăn việc ác khi ta thực hành.
Động viên khuyến khích làm lành,
Cho nghe những việc lợi mình chưa nghe.
Chỉ đường sinh cõi trời đi,
Đó là bốn việc thực thi bạn hiền. O
2.4 Bạn bè nhân ái thường quen,
Thấy người hoạn nạn vực lên không cười.
Thấy người hạnh phúc thì vui,
Cản ngăn lời nói xiểm xui bạn mình.
Ai ca ngợi bạn thực tình,
Lại càng khuyến khích đồng thanh thêm vào. O
III.
Sáu phương cần hiểu như sau:
Mẹ cha quan trọng hàng đầu: phương Đông.
Phương Nam: thầy dạy mở lòng,
Phương Tây là hướng vợ chồng đấy thôi.
Bạn bè phương Bắc rõ rồi,
Người làm: phương Dưới dễ thời không thông.
Phương Trên là hướng Sa-môn,
Bà-la-môn cũng cùng chung phương này.
Sáu phương yên ổn đủ đầy,
Hộ trì nên nhớ phải hoài thực thi. O
1. Năm điều con cái phải ghi,
Dưỡng nuôi cha mẹ hộ trì phương Đông ,
Mẹ cha cung phụng hết lòng,
Mọi điều gánh vác, đề phòng chuyện xa,
Giữ gìn truyền thống của nhà,
Để mà xứng đáng hưởng gia tài là:
Cúng dường công đức mẹ cha,
Lúc còn tại thế hay qua đời rồi. O
2. Được con cư xử thế thời,
Năm điều cha mẹ khôn nguôi thực hành.
Những gì năm việc trọng khinh?
Ngăn con những việc ác sinh đừng thành.
Dạy con làm những điều lành,
Thương con chân thật, tận tình chăm lo.
Thương con vô bến vô bờ,
Tùy thời cung cấp hay cho thứ cần.
Phương Đông sẽ được yên phần,
Mọi điều an ổn chẳng cần sợ chi. O
3. Năm điều đệ tử thường ghi,
Phụng thờ thầy giáo hộ trì phương Nam.
Đứng lên chào kính đàng hoàng,
Đi theo phụng sự đảm đang đúng thì.
Mọi điều lo liệu chẳng nề,
Chú tâm thâu đạt những khi học hành. O
4. Được trò tôn trọng thật tình,
Năm điều thầy giáo dặn mình nên theo:
Dạy điều đã hiểu thật nhiều,
Bảo ban mọi thứ, thường theo hộ trì.
Dạy trò không dấu điều gì,
Ngợi khen những việc đáng thì ngợi khen.
Thầy cần dạy dỗ trò nên,
Trò thì nương bóng thầy trên đường đời.
Phương Nam được chở che rồi,
Không còn kinh hoảng, hẳn thời sợ chi. O
5. Năm điều chồng phải khắc ghi,
Để mà đối đãi hộ trì phương Tây.
Ngọt ngào yêu mến vợ hoài,
Không thường phiền nhiễu hay bày miệt khinh.
Đặt niềm tin tưởng chân tình,
Giao quyền cho vợ “tự mình nội gia”,
Sửa sang trang điểm vợ nhà,
Những điều hợp lý rồi ra nên chiều. O
6. Được chồng đối xử tin yêu,
Vợ dùng năm cách noi theo tỏ lòng:
Luôn luôn thành kính cùng chồng,
Hai bên thân quyến coi đồng như nhau.
Giữ gìn tài sản chồng giao,
Khéo phân trọn phận nâng cao gia đình.
Siêng năng tháo vác tận tình,
Thông minh thu vén gia đình yên vui.
Phương Tây được chở che rồi,
Không còn kinh hoảng yên vui sợ gì. O
7. Họ hàng bè bạn tốt thì,
Năm điều luôn nhớ gặp khi thực hành.
Đó là giúp đỡ chân thành,
Đó là chỗ dựa khi mình nguy nan.
Đó là tôn trọng họ hàng,
Đó là sướng khổ kinh hoàng có nhau.
Đó là giữ của bạn giao,
Mọi điều chân thật chớ nào giấu chi. O
8. Được người đối xử vậy thì,
Năm điều phải giữ hộ trì Bắc phương.
Đó là chia xẻ vui buồn,
Đó là lời nói thân thương ngọt ngào.
Đó là lợi lạc cho nhau,
Đó là thành thật trước sau rõ ràng. O
9. Năm điều chủ phải nên làm,
Họ⠴rì phương Dưới vững vàng luôn khi.
Việc thì tùy sức phân chia,
Công lao sòng phẳng, tiếc gì uống ăn.
Bệnh thời chạy chữa nhiệt tâm,
Xẻ chia mỹ vị cũng cần đôi khi.
Mệt thì cho nghỉ chớ nề,
Đó là năm việc thực thi với người. O
10. Chủ nhà cư xử được rồi,
Thì người giúp việc phải soi năm điều:
Dậy thường trước chủ ít nhiều,
Ngủ thời sau chủ là điều dĩ nhiên.
Bằng lòng của cải hiện tiền,
Siêng năng khéo léo, thường xuyên chuyên cần
Làm sao phổ biến tiếng tăm,
Loan truyền tiếng chủ, thực tâm trung thành.
Được vầy phương Dưới yên bình,
Còn gì phải sợ đã gìn giữ luôn. O
11. Thiện Sanh phải khắc tâm thường
Năm điều luôn giữ cúng dường Sa-môn.
Hộ trì như vậy phương Trên,
Hết lòng từ thiện thường xuyên tinh cần.
Có lòng từ thiện nói năng,
Có lòng từ thiện ý căn bảo tồn.
Có lòng tiếp đón Sa-môn,
Những điều cần thiết, cúng dường hân hoan.
Nếu như thiện nữ thiện nam,
Trọn lòng cung kính cúng dàng Sa-môn.
Năm điều biểu lộ thông thường,
Sa-môn khuyên họ xa đường ác sanh. O
Bảo ban khuyến khích làm lành,
Dạy cho gìn giữ lòng thanh tịnh thường.
Dạy điều chưa biết rộng đường,
Dạy điều đã biết tinh tường thêm ra.
Làm cho họ hiểu gần xa,
Mở đường cho họ sinh qua cõi trời.
Thiện Sanh đã hiểu thế rồi,
Thật lòng bố thí cho người Sa-môn.
Phương Trên được chở che luôn,
Còn gì mà phải lo buồn nữa không? O
Thế Tôn giảng dạy vừa xong,
Ngài liền nói lại mấy dòng kệ sau:
Phương Đông: cha mẹ đứng đầu,
Phương Nam là hướng bấy lâu cho thầy.
Vợ chồng là chính phương Tây,
Bạn bè: phương Bắc xưa nay đấy mà.
Người làm: phương Dưới đâu xa,
Phương Trên đức cả chính là Sa-môn. O
Dù là trưởng giả hay con,
Một lòng tôn kính khi đương ở đời.
Chết thì sanh được cõi trời,
Sống thì an tịnh làm người vui thay.
Những ai đức hạnh đủ đầy,
Lời thường hòa nhã, tỏ bày thanh tao. O
Lợi người đừng nệ chút nào,
Cân phân lợi lộc làm sao cho đồng.
Của mình cho họ hưởng cùng,
Rõ ràng bốn việc này không dễ dàng.
Như xe chở nặng khôn kham,
Nếu không bốn việc lại càng khó hơn.
Những ai hiếu dưỡng song đường,
Pháp này trong cõi vô thường nhân gian.
Khiến người có trí vui làm,
Được thì quả lớn danh càng lan xa.
Cúng dường những bậc xuất gia,
Chỗ ngồi, ăn uống rồi ra thứ cần. O
Những gì thiết yếu cúng dâng
Được vầy mấy lúc tiếng tăm lan truyền.
Không vì tư lợi nhỏ nhen,
Thấy điều lợi lạc thì khuyên nên làm.
Dưới trên hòa thuận hợp bàn,
Ắt là danh dự lại càng tăng thêm.
Học nghề là việc trước tiên,
Sau rồi mới nghĩ thu thêm lợi vào.
Khi nào tiền của dồi dào,
Bảo trì cẩn thận trước sau giữ gìn.
Tiêu xài phung phí không nên,
Chọn người kết bạn trước tiên cũng cần. O
Hạng người gây sự xảo tâm,
Thà rằng không bạn, không cần giao du.
Của tiền tích lũy từ từ,
Như ong góp mật cần cù siêng năng.
Cũng như của báu góp dần,
Làm sao có thể thấm ngầm cho vơi. O
Một là ăn uống đủ thôi,
Hai là làm việc ở đời siêng năng.
Ba là tích trữ khi cần,
Dự phòng những lúc khó khăn khỏi buồn.
Bốn là buôn bán làm vườn,
Cấy cày chọn đất để thường tốt luôn.
Năm là xây dựng miếu đường,
Sáu là nhà cửa cúng dường chư tăng.
Tại gia sáu việc ấy cần,
Thường xuyên chú ý thật tâm đúng thời.
Ai làm như vậy được rồi,
Cửa nhà vững chắc yên vui ai bằng. O
Thiện Sanh lúc ấy thưa rằng:
Điều này quá chỗ con hằng mong đây.
Thế Tôn nói pháp thật hay,
Nhờ Người giảng giải lời này cho con.
Xưa còn úp mặt chưa khôn,
Nay con ngước mặt đã trông thấy rồi.
Như điều đậy kín vậy thôi,
Bây giờ đã rõ nhờ Người mở ra.
Như mê vừa tỉnh vậy mà,
Như trong nhà tối người ta lên đèn.
Để người có mắt được nhìn,
Rõ ràng những thứ đắm chìm xung quanh. O
Như Lai thuyết pháp tài tình,
Ngài dùng phương tiện tùy duyên diễn bày.
Như Lai thuyết pháp kỳ tài,
Ngài dùng phương tiện để khai ngộ người.
Phàm phu ngu muội tối lời,
Được nghe thời pháp sáng soi tâm hồn.
Vì sao ai đã biết không?
Bởi vì Phật vốn tương đồng Như Lai.
Vốn là chánh đẳng xưa nay,
Vốn là chánh giác thường khai mở đường.
Để người ngu muội náu nương,
Như là dưới ánh thái dương rạng ngời. O
Con xin kính cẩn vâng lời,
Quy Phật, quy Pháp đồng thời quy Tăng.
Xin Ngài thương xót thân phần,
Cho con xin được nương thân pháp lành.
Trọn đời tự nguyện lòng mình,
Các điều trọ⭠cắp, sát sinh không gần.
Xa lìa gian dối, tà dâm,
Một lòng thanh tịnh, tinh cần siêng năng.
Nghe lời Phật dạy ân cần,
Thiện Sanh hoan hỷ thành tâm phụng hành. OOO



  • Leave a Comment