Home / TU TẬP PHẬT PHÁP / PHÁP MÔN / Thiền Phật giáo / Bắt đầu học Thiền / Đại cương về các loại thiền

Đại cương về các loại thiền

Thiền là con đường tu tập mở chung cho cả hàng Đại thừa và Tiểu thừa. Vị khai sáng đầu tiên của Thiền tôn là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Trước Ngài, sự tham thiền nhập định của các ngoại đạo không phải là không có. Nhưng đến Ngài, phương pháp thiền định mới đạt đến chỗ rốt ráo.

Như chúng ta đều biết qua lịch sử của Ngài, sau khi xuất gia, Đức Phật đã trãi qua nhiều năm đi tìm đạo và tu khổ hạnh, nhưng vẫn chưa đạt được đạo quả như ý muốn. Ngài tự bảo cái đạo ấy không phải đi tìm đâu xa mà chính phải tìm trong trí huệ sáng suốt của Ngài. Và từ đó, luôn trong 49 ngày đêm dưới cội Bồ đề, Ngài đã ngồi tham thiền nhập định cho đến khuya mùng 8 tháng chạp âm lịch, lúc sao mai vừa mọc thì Ngài “minh tâm kiến tánh”, chứng được đạo quả Bồ đề. Đó là một cuộc tham thiền nhập định vô tiền khoán hậu, mở đầu cho một pháp môn vô cùng hiệu nghiệm của đạo Bồ đề. Và từ đấy về sau, một tôn phái riêng đã được thành lập. Đó là Thiền tôn.

Dưới đây xin liệt kê các loại thiền ở thế gian

1.1. Thiền ngoại đạo

– Tà thiền định: thiền của các loài chồn, cáo, bạch xà, …
– Thiền của đạo tiên: như các phép tu tọa công, giao thiên trụ, thiệt giải thấu yết …
– Luyện du già (Yoga)
– Luyện thôi miên

1.2. Phàm phu thiền

Còn gọi là thế gian thiền. Các pháp thiền này chưa thể đưa hành giả ra ngoài tam giới, chưa chứng thánh quả, vẫn còn quanh quẩn trong vòng phàm phu hay thế gian. Một số pháp phổ biến như:
– Tứ thiền: Sơ thiền ly sinh hỷ lạc, Nhị thiền định sanh hỷ lạc, Tam thiền ly hỷ diệu lạc, Tứ thiền xả niệm thanh tịnh.
– Tứ không định: Không vô biên xứ định, Thức vô biên xứ định, Vô sở hữu xứ định, Phi tưởng phi phi tưởng xứ định.

1.3. Nhị thừa thiền

Hay còn gọi là Tiểu thừa thiền. Pháp thiền có thể đưa hành giả vượt qua ngoài thế gian, thoát được sinh tử luân hồi. Tuy nhiên pháp tu này không đem lại một quả chứng mau lẹ và thường phải tiến chậm chạp, tuần tự.
Nhị thừa thiền có rất nhiều phương pháp như:

– Ngũ đình tâm quán,

– Thập nhất thế xứ quán,

– Bát bối xả,

– Bát thắng xứ quán,

– Cửu tưởng quán,

– Thập lục đặc thắng,

– Lục diệu pháp môn,

– Tứ vô lượng tâm,

– Thông minh thiền,

– Bát niệm,

– Thập tưởng,

– Thứ đệ định,

– Sư tử phấn tấn,

– Siêu việt tam muội,

– Ba mươi bảy phẩm trợ đạo

– v.v…

1.4. Đại thừa thiền

Là pháp tu của trường phái Đại Thừa cũng gọi là xuất thế gian thượng thượng thiền. Thiền giả tu Đại thừa thiền phải lấy trí huệ để tự quan sát tâm tánh. Nếu thiếu trí huệ thiền giả khó được kết quả khi tu theo.
Một số pháp phổ biến:

– Pháp hoa tam muội,

– Niệm Phật tam muội,

– Ban châu tam muội,

– Giác ý tam muội,

– Thủ lăng nghiêm tam muội,

– Tự tánh thiền,

– Nhứt thế thiền,

– Nhứt thế môn thiền,

 

– Thiện nhơn thiền,

– Nhứt thế hạnh thiền,

– Trừ phiền não thiền,

– Thử thế tha thể thiền,

– Thanh tịnh tịnh thiền,

– Tự tánh thanh tịnh thiền,

– Như Lai tối thượng thừa thiền,

– Đạt Ma tổ sư thiền. v.v…

 

Pháp thiền Đại thừa rất nhiều nhưng tựu chung lại có thể chia thành:

– Tam Muội Thiền: căn cứ kinh sách của Phật, Tổ truyền dạy
– Bất lập văn tự: không truyền dạy theo kinh sách, không có văn tự, thường là truyền khẩu và “giáo ngoại biệt truyền”.

1.5. Pháp Thiền tại Việt Nam

Thiền ở Việt Nam được xem là môn phái chính của Phật giáo tại Việt Nam.
Thứ tự môn phái Thiền ở Việt Nam

– Phái Tỳ Ni Đa Lưu Chi:
+ Vị sơ Tổ Thiền Tôn Việt Nam là ngài Tỳ Ni Đa Lưu Chi.
+ Ngài Pháp Hiển thiền sư, vị Tổ thứ hai của Thiền tôn Việt Nam

– Phái Vô Ngôn Thông
+ Ngài Vô Ngôn Thông là Vị Sơ Tổ thứ hai của Thiền Tôn Việt Nam
+ Ngài Cảm Thành Thiền Sư: là vị Nhị Tổ của phái Vô Ngôn Thông
+ Ngài Thiện Hội Thiền Sư là vị Tam Tổ của Phái Vô Ngôn Thông

– Phái Bảo Đường

– Phái Trúc Lâm

– Phái Lâm Tế

– Phái Liễu Quán

Biên soạn dựa theo Bản Đồ Tu Phật – HT Thiện Hoa



  • Quản trị viên: Thanh Tịnh Lưu Ly

    [Lời tiền nhân] - Tất cả đều là hư huyễn, tạm bợ, không giả, từ một bọt nước, cho tới toàn bộ thế giới, cho đến các tinh tú cũng đều như vậy, không phải là vĩnh hằng và đã không tồn tại vĩnh hằng. - 84000 là thuật ngữ chỉ 84000 pháp uẩn, 84000 pháp tựu, 84000 pháp tạng, 84000 giáo môn và 84000 pháp môn. - Nên chọn tôn phái gần gũi với căn tính của mình, tôn phái mà mình cảm thấy hứng thú, dùng tôn phái đó làm phương tiện nhập môn tu tập.

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *