Ngũ Phần Luật – 09. Phần I – Chương 6 – Pháp Hối Quá

CHƯƠNG VI : PHÁP HỐI QUÁ

Hán dịch: Tam tạng Phật-đà-thập và Trúc Đạo Sinh dịch
Việt dịch: Tỳ-kheo Thích Đỗng Minh
Hiệu chính và phụ chú:
Tỳ-kheo Thích Đức Thắng
Tỳ-kheo Thích Tâm Nhãn

I. NHẬN THỨC ĂN PHI THÂN LÝ NI NƠI TỤC GIA[2]
A. DUYÊN KHỞI
[71c07] Đức Phật ở tại thành Xá-vệ.[3] Bấy giờ, Ưu-bà-di tên là Hòa-già-la-mẫu,[4] tin ưa Phật pháp thường cúng dường Sa-môn, được người ca ngợi mãi. Về sau, với lòng tin xuất gia, sống thiểu dục, tri túc. khất thực được cúng dường nhiều mang về, gặp một Tỳ-kheo, bà hỏi:
“Thầy đi đâu đây?”
Trả lời:
“Khất thực.”
Thưa:
“Có thể nhận thức ăn này của con không?”
Trả lời:
“Có thể.”
Bà liền dâng cúng, rồi lại vào một gia đình khất thực. Tỳ-kheo kia nói với Tỳ-kheo khác:
“Tỳ-kheo-ni Hòa-già-la-mẫu thường nhận được đồ ăn thức uống, nên đến đó lấy.”
Các Tỳ-kheo nghe, liền đến đó. Tỳ-kheo-ni nhận được thức ăn liền cúng lại, rồi nghĩ như vầy: “Ta nhận được những gì sau cùng sẽ đem về ăn.” Khi đã nhận được mang ra lại gặp một Tỳ-kheo, cũng thưa hỏi như trước, lại trao cúng. (Tỳ-kheo-ni)* bát không mà trở về.
Các Tỳ-kheo, sau khi ăn xong, tập hợp lại bàn với nhau: “Tỳ-kheo-ni kia may mắn thường nhận được nhiều đồ ăn thức uống, chúng ta phiền gì cầu xin chỗ khác, chỉ cần hằng ngày chúng ta cùng theo sau cô ta.”
Sáng ngày hôm sau, (các Tỳ-kheo kia)* vào trong tụ lạc mà tìm theo cô. Tỳ-kheo-ni kia nhận được thức ăn liền cúng hết, bát không mà trở về, cho đến ba ngày. Sáng hôm ấy, khi đi khất thực, có chiếc xe ngựa của trưởng giả đi qua, Tỳ-kheo-ni kia vừa muốn tránh nó liền té xuống đất. Lúc đó, vua Ba-tư-nặc đã có ra lệnh:
“Trong nước, ai khinh mạng Sa-môn Thích tử sẽ bị trị tội nặng.”
Do đó, Trưởng giả kia hoảng hồn, liền xuống xe đỡ (Tỳ-kheo-ni)* dậy và xin lỗi nói:
“Tôi không đụng cô sao cô bỗng như vậy?”
Trả lời:
“Thật sự ông không đụng, nhưng vì tôi đói mệt.”
Lại hỏi:
“Cô khất thực không được sao?”
Trả lời:
“Thức ăn tôi khất thực được đều cúng hết cho Tỳ-kheo nên đưa đến tình trạng xấu này.”
Lại nói:
“Xin (sư cô)* nhận thức ăn của tôi.”
Cô im lặng thuận nhận, rồi liển đem cúng trở lại cho các Tỳ-kheo.
Khi Trưởng giả xuống xe, thì mọi người đã rất nhiều, đều cơ hiềm nói:
“Tuy Tỳ-kheo-ni này cúng không biết nhàm chán, nhưng người thọ nhận phải tự biết cân nhắc! Bọn người này thường nói thiểu dục, tri túc mà nay tham lam nhận (thức ăn)* của đồng đạo cúng dường, khiến họ phải khốn khổ!”
Các Trưởng lão Tỳ-kheo bằng mọi cách quở trách rồi, đem việc này bạch lên Phật. [72a01] Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, hỏi các Tỳ-kheo:
“Các ngươi, có thật vậy không?”
Thưa:
“Thật vậy, bạch đức Thế Tôn.”
Đức Phật bằng mọi cách quở trách rồi bảo các Tỳ-kheo:
“Nay Ta vì các Tỳ-kheo kết pháp Ba-la-đề đề-xá-ni này. Từ nay giới này nên nói như vầy:
Tỳ-kheo nào, đến Tỳ-kheo-ni nhận thức ăn thì Tỳ-kheo ấy nên hướng đến các Tỳ-kheo nói lên lời ăn năn: ‘Tôi bị rơi vào pháp đáng quở trách, nay hướng đến các Đại đức nói lên lời ăn năn’. Đó gọi là pháp hối quá”.
Các Tỳ-kheo có Tỳ-kheo-ni thân quyến thường nhận được đồ ăn thức uống. (Các cô)* thấy các Tỳ-kheo khất thực rất khó, nói:
“Đừng tự khốn khổ, hãy đến con nhận lấy thức ăn.”
Các Tỳ-kheo nói:
“Đức Phật không cho phép chúng tôi đến nhận thức ăn nơi các Tỳ-kheo-ni.”
Các Tỳ-kheo-ni nói:
“Xin đem việc này bạch lên Phật, chỉ có người thân, biết nên cúng và, biết nên nhận.”
Các Tỳ-kheo đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, bảo các Tỳ-kheo:
“Nay cho phép các Tỳ-kheo nhận thức ăn nơi các Tỳ-kheo-ni thân quyến. Từ nay pháp Ba-la-đề đề-xá-ni này nên nói như sau:
Tỳ-kheo nào, đến nơi Tỳ-kheo-ni chẳng phải thân quyến nhận thức ăn, Tỳ-kheo ấy nên hướng đến các Tỳ-kheo nói lên lời hối quá: ‘Tôi bị rơi vào pháp đáng quở trách, nay hướng đến các Đại đức nói lên lời ăn năn’. Đó gọi là pháp hối quá”.
Lại có các Tỳ-kheo bệnh dìu Tỳ-kheo bệnh khất thực,5 nên bệnh càng nguy kịch thêm. Các Tỳ-kheo-ni nói:
“Đừng nên tự khốn khổ, đến con nhận thức ăn.”
Tỳ-kheo bệnh nói:
“Đức Phật không cho phép tôi nhận thức ăn từ Tỳ-kheo-ni không phải bà con.”
Đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, bảo các Tỳ-kheo:
“Nay cho phép Tỳ-kheo bệnh, được nhận thức ăn nơi Tỳ-kheo-ni không phải bà con. Từ nay, pháp Ba-la-đề đề-xá-ni này nên nói như sau:
Tỳ-kheo nào, không bệnh, nhận thức ăn nơi Tỳ-kheo-ni không phải bà con, Tỳ-kheo ấy nên hướng đến các Tỳ-kheo nói lên lời ăn năn: ‘Tôi bị rơi vào pháp đáng quở trách, nay hướng đến các Đại đức nói lên lời ăn năn’. Đó gọi là pháp hối quá”.
Khi ấy, các Tỳ-kheo-ni hoặc ở Tăng phường, hoặc ở trú xứ của mình, hoặc tại các gia đình, vì các Tỳ-kheo dọn bữa ăn trước, bữa ăn sau bằng đát-bát-na6và cháo; lại chuẩn bị nước tắm, cúng các thứ dầu, bơ. Các Tỳ-kheo không biết làm thế nào, đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, bảo các Tỳ-kheo:
“Nay cho phép nhận thức ăn do Tỳ-kheo-ni cúng, nhưng không được nhận nơi ngã tư đường hẻm. Từ nay pháp Ba-la-đề đề-xá-ni này nên nói như sau:
B. GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo nào, không bệnh, tại nơi đường hẻm,7 đối với Tỳ-kheo-ni không phải thân quyến, tự tay nhận lấy thức ăn, Tỳ-kheo này nên hướng đến các Tỳ-kheo nói lời ăn năn: [72b01] ‘Tôi bị rơi vào pháp đáng quở trách, nay hướng đến các Đại đức nói lên lời ăn năn’. Đó gọi là pháp hối quá.”
Nếu Tỳ-kheo ở ngoài tụ lạc, Tỳ-kheo-ni ở trong tụ lạc nhận thức ăn, Tỳ-kheo ở trong tụ lạc, Tỳ-kheo-ni ở ngoài tụ lạc nhận thức ăn; Tỳ-kheo ở trên không, Tỳ-kheo-ni ở duới đất nhận thức ăn; Tỳ-kheo ở dưới đất, Tỳ-kheo-ni ở trên không nhận thức ăn đều, Đột-kiết-la. Sa-di, Đột-kiết-la.
II. THỌ THỰC DO NI CHỈ DẪN8
A. DUYÊN KHỞI
Đức Phật ở tại thành Vương Xá.9 Bấy giờ, có cư sĩ thỉnh hai bộ Tăng thọ trai. Nhóm sáu Tỳ-kheo và nhóm sáu Tỳ-kheo-ni ngồi đối nhau, thay nhau bảo người dọn ăn, khiến thêm cho nhau, nên Thiện Tỳ-kheo khác không nhận được thức ăn, nói với người chủ:
“Nay người thỉnh Tăng sao không thêm thức ăn.”
Thưa:
“Hiện các Tỳ-kheo này làm tôi rối ý, không biết vị nào nên thêm, vị nào nên không thêm.”
Người chủ bèn chê trách nhóm sáu Tỳ-kheo:
“Mấy ông, mấy bà này khuyến khích nhau ăn giống như dẫn vợ cùng nhận lời người mời, không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”
Các Tỳ-kheo Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách, rồi đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheoTăng, hỏi nhóm sáu Tỳ-kheo:
“Các ngươi, có thật vậy không?”
Thưa:
“Thật vậy, bạch đức Thế Tôn.”
Đức Phật bằng mọi cách quở trách rồi bảo các Tỳ-kheo:
“Nay Ta vì các Tỳ-kheo kết pháp (giới) Ba-la-đề đề-xá-ni. Từ nay giới này nên nói như vầy:
Tỳ-kheo nào, nhà bạch y mời thọ trai, trong đó có Tỳ-kheo-ni nói như vầy: ‘Đem cơm cho Tỳ-kheo này, đem canh10 cho Tỳ-kheo kia.’ Các Tỳ-kheo nên nói với Tỳ-kheo-ni ấy: ‘Tỷ muội! Lùi lại sau một chút, chờ các Tỳ-kheo dùng xong đã.’ Nếu trong số Tỳ-kheo đó, cho đến không có một Tỳ-kheo nào nói với Tỳ-kheo-ni ấy: ‘Tỷ muội! Lùi lại sau một chút, chờ các Tỳ-kheo dùng xong đã’, thì các Tỳ-kheo nên hướng đến các Tỳ-kheo nói lời ăn năn: ‘Tôi bị rơi vào pháp đáng quở trách, nay hướng các Đại đức nói lời ăn năn.’ Đó gọi là pháp hối quá”.
Bấy giờ có năm trăm Tỳ-kheo thọ trai tại nhà vị gia chủ. Gia đình ấy thường cúng dường, Tỳ-kheo-ni đến. Các Tỳ-kheo liền đồng loạt nói:
“Lùi lại sau một chút! Lùi lại sau một chút!”
Tỳ-kheo-ni kia quá xấu hổ, liền bỏ về. Người chủ thấy vậy hỏi các Tỳ-kheo:
“Tỳ-kheo-ni này có xúc phạm đến quí vị sao mà đồng loạt xô đuổi?”
Lại có người nói:
“Bọn Sa-môn này sợ Tỳ-kheo-ni đoạt phần ăn của mình cho nên như vậy. Đồng xuất gia với nhau mà đố kị nhau, tự không tốt với nhau, huống chi đối với người khác!”
Các Tỳ-kheo Trưởng lão nghe, đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, [72c01] đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, bảo các Tỳ-kheo:
“Nếu khi Tỳ-kheo thọ trai, Tỳ-kheo-ni không làm theo sự giận, si, sợ bảo thêm thức ăn, cho đến đứng im lặng, mà phạm Ba-la-đề đề-xá-ni, là điều không thể có. Từ nay pháp Ba-la-đề đề-xá-ni này nên nói như như vầy:
B. GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo nào, nhà bạch y mời thọ trai, có Tỳ-kheo-ni bảo người thêm thức ăn (người phục vụ)* rằng: ‘Cho cơm cho Tỳ-kheo này, cho canh cho Tỳ-kheo kia.’ Các Tỳ-kheo nên nói với các Tỳ-kheo-ni ấy rằng: ‘Tỷ muội! Lùi ra sau một chút, đợi các Tỳ-kheo dùng xong đã.’ Nếu trong chúng, cho đến không có một vị Tỳ-kheo nói (với Tỳ-kheo-ni ấy)*, thì các Tỳ-kheo này nên hướng đến các Tỳ-kheo nói lên lời hối quá: ‘Tôi rơi vào pháp đáng chê trách, nay hướng đến các Đại đức nói lên lời ăn năn.’ Đó gọi là pháp hối quá”.
Nếu có Tỳ-kheo-ni bảo thêm thức ăn cho Tỳ-kheo thì vị Thượng tọa thứ nhất nên nói. Nếu lời nói của vị Thượng tọa không tác dụng thì tiếp tục vị Thượng tọa thứ hai nên nói, chuyển xuống như vậy cho đến vị mới thọ giới.
Nếu Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni bảo thêm thức ăn cho Tỳ-kheo mà Tỳ-kheo không nói: “Lùi lại sau một chút” thì Đột-kiết-la. Nếu Tỳ-kheo bảo thêm thức ăn cho Tỳ-kheo không công bằng mà ăn thì Đột-kiết-la. Sa-di, Đột-kiết-la.
III. THỌ THỰC TỪ HỌC GIA11
A. DUYÊN KHỞI
Đức Phật ở tại nước Câu-xá-di.12 Bấy giờ, gia chủ Cù-sư-la13 tin ưa Phật pháp, thấy pháp đắc quả, thường cúng dường Phật và Tỳ-kheo Tăng. Sau một thời gian, tài sản Cù-sư-la bị khánh tận, nội ngoại thân thích đều mang thức ăn đến cho; nhưng các Tỳ-kheo vẫn đến nhà ông ta lấy thức ăn đầy bát mang đi. Người trong gia đình Cù-sư-la không chịu nổi sự đói khổ, kẻ láng giềng thấy vậy đều cơ hiềm:
“Người bố thí tuy không nhàm chán, nhưng kẻ thọ nhận phải biết tri túc chứ! Tại sao làm tổn hại đến gia đình người? Tài sản (của họ)* khánh tận, chúng ta mang thức ăn đến cho họ, lại còn bị cắt xén đoạt lấy, miễn thoả ý ham thích (của mình)*thôi, mà không có lòng từ mẫn, không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”
Các Tỳ-kheo Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách, rồi đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, hỏi các Tỳ-kheo:
“Các ngươi, có thật vậy không?”
Thưa: “Thật vậy, bạch đức Thế Tôn.”
Bằng mọi cách đức Phật quở trách rồi, bảo các Tỳ-kheo:
“Nay Ta cho phép các Tỳ-kheo vì gia chủ Cù-sư-la tác pháp học gia,14 bằng bạch nhị Yết-ma, không cho phép một Tỳ-kheo nào vào nhà ấy. Nên sai một Tỳ-kheo xướng:
Đại đức Tăng xin lắng nghe! Gia chủ Cù-sư-la này, các Tỳ-kheo tới lui nhà ông ta nhận các thức ăn đầy bát mang về, không lưu lại chút nào, đưa đến khiến gia đình này tài vật khánh tận. Nay tác pháp Yết-ma học gia,15 cho đến không cho phép bất cứ Tỳ-kheo nào vào lại nhà ấy. Nếu thời gian thích hợp đối Tăng, [73a01] Tăng chấp thuận. Đây là lời tách bạch.
Đại đức Tăng xin lắng nghe! Gia chủ Cù-sư-la này, các Tỳ-kheo tới lui nhà ông ta, nhận các thức ăn đầy bát mang về, không lưu lại chút nào, đưa đến khiến gia đình này tài vật khánh tận. Nay tác pháp Yết-ma học gia, cho đến không cho phép bất cứ Tỳ-kheo nào vào lại nhà ông ta. Các Trưởng lão nào chấp thuận thì im lặng. Vị nào không đồng ý thì nói.
Tăng đã đồng ý tác pháp Yết-ma học gia cho gia chủ Cù-sư-la rồi. Tăng đồng ý nên im lặng. Việc này tôi ghi nhận như vậy.”
Khi ấy, các Tỳ-kheo lại tác pháp Yết-ma học gia các nhà khác, rồi đem việc này bạch lên Phật. Đức Phật dạy:
“Không cho phép tác pháp Yết-ma học gia các nhà khác một cách bừa bãi. Nếu vợ là thánh nhân, chồng là phàm phu, hay vợ là phàm phu, chồng là Thánh nhân đều không nên tác pháp Yết-ma học gia. Trường hợp cả cợ lẫn chồng đều là bậc thánh, không còn tâm bỏn sẻn, mà tài vật khánh tận sau đó mới được tác pháp Yết-ma học gia.”
Lúc ấy, các Tỳ-kheo đều không dám đến lại nhà Cù-sư-la, nên kẻ lớn người nhỏ gia đình ấy ai cũng nghĩ là sẽ không thấy mặt (các Tỳ-kheo)*. Khi ấy, Cù-sư-la đến trong Tăng phường thưa với các Tỳ-kheo:
“Con qui ngưỡng Tam tôn chứ không mong cầu phước điền nào khác, xin các Đại đức hoan hỷ tới lui nhà con.”
Các Tỳ-kheo đem việc này bạch lên Phật. Đức Phật cho phép đến. Các Tỳ-kheo tuy đến nhưng không ăn uống. Gia chủ thưa:
“Con qui ngưỡng Tam bảo, chứ không mong cầu phước điền nào khác, xin nhận thức ăn của con.”
Các Tỳ-kheo đem việc này bạch lên Phật, đức Phật dạy:
“Cho phép nhận một phần ba bình bát.”
Đức Phật đã cho phép nhận một phần ba bình bát, các Tỳ-kheo lại kéo hết đến xin, tài sản gia đình lại khánh kiệt hơn trước. Các Tỳ-kheo Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách, rồi đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, hỏi các Tỳ-kheo:
“Các ngươi, có thật vậy không?”
Thưa:
“Thật vậy, bạch đức Thế Tôn.”
Đức Phật bằng mọi cách quở trách rồi bảo các Tỳ-kheo:
“Nay Ta vì các Tỳ-kheo kết pháp Ba-la-đề đề-xá-ni. Từ nay giới này nên nói như vầy:
Có các Học gia, Tăng tác pháp Yết-ma học gia. Nếu Tỳ-kheo nào, nhận thức ăn nơi các học gia này thì, Tỳ-kheo đó nên hướng đến các Tỳ-kheo nói lời hối quá: ‘Tôi rơi vào pháp đáng quở trách, nay hướng đến các Đại đức nói lời ăn năn.’ Đó gọi là pháp hối quá”.
Khi tài vật của gia đình Cù-sư-la chưa khánh kiệt, ông có lập riêng một chỗ tịnh dưỡng, mời các Tỳ-kheo bệnh trong Tăng để cúng dường; lại có một chỗ để thuốc (cúng dường)*, cũng như vậy. Các Tỳ-kheo bệnh, sau đó hổ thẹn không dám nhận.
Gia chủ thưa:
“Con vốn vì quí Tỳ-kheo bệnh ở trong Tăng nên xuất tài vật này, cũng như lập chỗ để thuốc (cúng dường)*, nếu quí thầy lại không nhận thì cuối cùng không đem về.”
[73b01] Các Tỳ-kheo đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, bảo các Tỳ-kheo:
“Đó là những tài vật của ông thỉnh cúng khi chưa khánh tận, nay cho phép các Tỳ-kheo tuỳ ý nhận. Từ nay giới này nên nói như vầy:
Có các học gia, Tăng đã tác Yết-ma học gia, Tỳ-kheo nào không bệnh, trước không nhận được lời mời, mà đối với học gia này nhận thức ăn, thì Tỳ-kheo ấy nên đến các Tỳ-kheo nói nên lời hối quá: ‘Tôi bị rơi vào pháp đáng quở trách, nay hướng đến các Đại đức nói lên lời ăn năn’. Đó gọi là pháp hối quá”.
Lại có một Tỳ-kheo không bệnh nhận thức ăn từ học gia yết-ma, nhận rồi sanh tâm nghi: Việc làm của ta sẽ không phạm Ba-la-đề đề-xá-ni chăng? Đem về cho lại các Tỳ-kheo khác. Các Tỳ-kheo khác ăn rồi, hỏi:
“Tại sao thầy không ăn?”
Trả lời: “Tôi không bệnh mà nhận thức ăn này từ học gia yết-ma, sợ phạm Ba-la-đề đề-xá-ni!”
Tỳ-kheo kia nói:
“Như điều thầy nghi, nay tôi bị phạm.”
Đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo tăng, bảo các Tỳ-kheo:
“Nếu nhận thức ăn từ học gia Yết-ma, không ăn, mà cho người khác ăn, đều không phạm. Từ nay giới này nên nói như vầy:
B. GIỚI TƯỚNG
Có các học gia, Tăng tác Yết-ma học gia, Tỳ-kheo nào không bệnh, trước không nhận lời mời, đối với các học gia ấy, tự tay nhận thức ăn, Tỳ-kheo ấy nến hướng đến các Đại đức, nói lên lời hối quá: ‘Tôi bị rơi vào pháp đáng chê trách, nay hướng các Đại đức nói lời ăn năn’. Đó gọi là pháp hối quá”.
Nếu học gia tài sản của họ bị khánh tận, Tăng có ruộng vườn nên cho họ quản lý, để có thặng dư họ nhờ. Nếu không có ruộng vườn, khi Tăng có món cúng dường nào khác, khiến học gia kia làm sứ giả để họ nhờ phẩm vật thừa. Nếu phương tiện này vẫn không có thì khi đi khất thực về, nên đến nhà họ ăn, để họ ăn thức ăn còn lại. Nếu không thể thực hiện được thì nên đem họ về Tăng phường cung cấp phòng nhà, ngọa cụ, theo thứ tự cho họ thức ăn, nước uống phi thời cũng nên cho họ. Nếu có nhận được vải cũng nên chia phần cho họ. Các phụ nữ của nhà học gia, các Tỳ-kheo-ni cũng nên liệu lý như vậy. Sa-di phạm Đột-kiết-la.
IV. THỌ THỰC NGOÀI TRÚ XỨ A-LAN-NHÃ16
A. DUYÊN KHỞI
Đức Phật ở tại thành Ca-duy-la-vệ, vườn Ni-câu-loại.17 Bấy giờ, có các bạch y đem cúng dường thức ăn (cho các Tỳ-kheo sống nơi A-lan-nhã)* bị giặc cướp lấy, liền cơ hiềm:
“Tại sao các thầy không báo cho tôi. Nếu tôi biết, sẽ mang gậy để tự vệ, hay có thể không đến.”
Các Tỳ-kheo đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, hỏi các Tỳ-kheo:
“Các ngươi, có thật vậy không?”
Thưa:
“Thật vậy, bạch đức Thế Tôn.”
[73c01] Đức Phật bằng mọi cách quở trách rồi bảo các Tỳ-kheo:
“Nay Ta vì các Tỳ-kheo kết pháp Ba-la-đề đề-xá-ni. Từ nay giới này nên nói như vầy:
Tỳ-kheo nào, ở nơi A-lan-nhã, nghi có sự khủng bố, không tìm hiểu trước, nhận thức ăn trong Tăng phường. Tỳ-kheo này nên hướng đến các Tỳ-kheo nói lên lời hối quá: ‘Tôi bị rơi vào pháp đáng chê trách, nay hướng đến các Đại đức nói lời ăn năn’. Đó gọi là pháp hối quá”.
Bấy giờ, có năm trăm người nô lệ thuộc dòng họ Thích làm phản,18 ẩn nấu nơi vắng vẻ. Các phụ nữ dòng họ Thích19 muốn đến thăm viếng và cúng dường chúng Tăng, những người nô lệ nghe thế bèn bàn với nhau:
“Chúng ta sẽ chận giữa đường để cướp lấy.”
Các Tỳ-kheo nghe, bèn đến thông báo với các phụ nữ dòng họ Thích:
“Ở đây có bọn giặc muốn cướp lấy (đồ vật)* các ngươi, các người đừng đến.”
Các phụ nữ liền dừng lại. Bọn nô lệ lại nói: “Sở dĩ các phụ nữ dòng họ Thích không đến,20 tất do các Tỳ-kheo báo trước, liền hỏi các Tỳ-kheo. Các Tỳ-kheo không nói dối, trả lời đúng sự thật. Bọn nô lệ liền đánh các Tỳ-kheo gần chết và, đoạt hết y bát rồi mới tha.
Các Tỳ-kheo đem việc này bạch lên Phật, đức Phật dạy:
“Không nên nói có giặc mà chỉ nói khiến họ đừng đến.”
Lúc ấy, các Tỳ-kheo không biết có người ngoài sắp đến. Đem việc này bạch lên Phật, Phật dạy:
“Nên thường để ý nhìn thật xa bên ngoài, nếu thấy người đến thì mau chóng báo cáo. Có thức ăn thì vì họ nhận rồi bảo họ về liền. Từ nay pháp Ba-la-đề đề-xá-ni này nên nói như vầy:
B. GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo nào, ở nơi A-lan-nhã, nghi có khủng bố, không dò xét trước, mà tự tay nhận thức ăn trong Tăng phường, không ra ngoài để nhận. Tỳ-kheo này nên hướng đến các Tỳ-kheo nói lên lời hối quá: ‘Tôi đã rơi vào pháp đáng chê trách, nay đến các Đại đức nói lời ăn năn’. Đó gọi là pháp hối quá”.
Có người bất ngờ đem thức ăn vào Tăng phường rồi, các Tỳ-kheo không biết phải làm thế nào!? Đem việc này bạch lên Phật, đức Phật dạy:
“Cho phép một người vì thí chủ nhận liền, rồi lấy phần của họ ra, còn bao nhiêu chuyển cho chúng. Khi lấy phần của mình rồi, nên giao một người trong chúng chuyển thức ăn, và nhanh chóng khiến thí chủ ra về. Nếu không đi được, nên giấu người đưa thức ăn, đừng cho giặc thấy. Nếu không giấu được nên cho họ mặc áo cà sa, rồi khiến họ đi. Nếu vẫn không được thì quyền biến cạo đầu, cho họ mặc áo cà sa để đi.
Sa-di phạm Đột-kiết-la. Nếu quân đội đi ngang qua, họ cho thức ăn, hay giặc tự mang thức ăn đến cho thì không phạm.”



  • Leave a Comment