Ngũ Phần Luật – 27. Phần III – Chương 7 – Pháp Thuốc

CHƯƠNG VII : PHÁP THUỐC

Hán dịch: Tam tạng Phật-đà-thập và Trúc Đạo Sinh dịch
Việt dịch: Tỳ-kheo Thích Đỗng Minh
Hiệu chính và phụ chú:
Tỳ-kheo Thích Đức Thắng
Tỳ-kheo Thích Tâm Nhãn

1. Các loại thuốc
[147b7] 1. Đức Phật ở tại thành Vương Xá, bấy giờ các Tỳ-kheo mắc phải chứng bệnh mùa Thu. Đức Phật đến các phòng thấy, khởi ý nghĩ: “Người đời dùng bơ, dầu, mật, thạch mật[8] để làm thuốc, nay Ta nên cho phép các Tỳ-kheo uống. Do đó, Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng và bảo: “Từ nay cho phép các Tỳ-kheo bệnh uống bốn thứ thuốc:[9] bơ, du, mật, thạch mật.”[10]
Các Tỳ-kheo uống bơ, mùi khó chịu, bạch Phật, Phật dạy: “Cho phép nấu chín, hoặc tự mình nấu, hay nhờ người nấu. Nếu không có tịnh địa thì cho phép nấu nơi phi tịnh địa.”
Các Tỳ-kheo uống bơ bị nôn muốn mửa, bạch Phật, Phật dạy: “Cho phép dùng trái Ha-lê-lặc,A-ma-lặc,[11] hoặc mật, hoặc tỏi,[12] hoặc lương khô, các vật thích nghi để thoa vào miệng cho át mùi.”
2. Thuốc bảy ngày
Có một Tỳ-kheo mắc bệnh nhiệt cần uống bơ, các Tỳ-kheo đi xin bơ không được mà lại được sữa,7 bạch Phật, Phật dạy: “Nên nhờ tịnh nhân nấu thành bơ, nấu chín khiến cho không có mùi thức ăn để thọ thức uống bảy ngày.”
Có một Tỳ-kheo mắc bệnh phong8 cần uống dầu, các Tỳ-kheo đi xin không được mà được mè, bạch Phật, Phật dạy: “Nên nhờ tịnh nhân nấu thành dầu, làm cho không còn mùi thức ăn để thọ thức uống bảy ngày.”
Có một Tỳ-kheo mắc bệnh nhiệt cần uống thạch mật, các Tỳ-kheo đi xin không được mà lại được mía, bạch Phật, Phật dạy: “Nên nhờ tịnh nhân làm thành thạch mật, làm cho mất mùi của thức ăn để thọ thức uống bảy ngày.” Các Tỳ-kheo không biết nấu bao lâu thì được, bạch Phật, Phật dạy: “Lấy cái muỗng múc đổ xuống, nước chảy liên tục không đứt đoạn là được.”
Có các Tỳ-kheo mắc bệnh phong cần uống mỡ bò, mỡ lừa, mỡ lạc đà, mỡ cá, các Tỳ-kheo đi xin không được mà được thịt mỡ của bốn loại mỡ đó, bạch Phật, Phật dạy: “Nên nhờ tịnh nhân rán để lấy mỡ rồi cô cho keo lại. Nếu nấu đúng thời, cô đúng thời, lọc đúng thời, phi thời thọ thì không được để cách đêm uống. Nếu nấu đúng thời, cô đúng thời, lọc đúng thời và thời thọ thì được uống 7 ngày.” Có các Tỳ-kheo mắc bệnh mùa Thu nên uống rễ thuốc, bạch Phật, Phật dạy: “Tất cả rễ thuốc được phép uống, trái của thuốc cũng như vậy.”
3. Thuốc trọn đời
[147c01] Có các Tỳ-kheo mắc bệnh mùa Thu nên uống thảo dược, bạch Phật, Phật dạy: “Tất cả các thảo dược cho phép được uống.” Có các Tỳ-kheo mắc bệnh phong cần làm thoát mồ hôi; bạch Phật, Phật dạy: “Cho phép làm thoát mồ hôi.”
Có Tỳ-kheo mắc bệnh phong nên uống các loại muối trắng đỏ,9 bạch Phật, Phật dạy: “Cho phép uống.”
Có các Tỳ-kheo bị bệnh phong cần hòa hợp nước tiểu10 với dầu, tro,11 giấm,12 dùng thoa nơi thân thể, bạch Phật, Phật dạy: “Cho phép hòa hợp để thoa.”
4. Tạp sự
Có Tỳ-kheo bị bệnh ghẻ lở mụt nhọt, muốn chữa, bạch Phật, Phật dạy: “Nên chữa.”
Có Tỳ-kheo bị bệnh ung thư cần dùng dao mổ để thoa thuốc, bạch Phật, Phật dạy: “Cho phép.”
Có Tỳ-kheo chân bị đau cần mang giày ủng bằng da gấu, thoa mỡ gấu, lại cần dùng bột gạo, da rắn, mỡ gấu, bơ để trong trái bầu ngâm nước, bạch Phật, Phật dạy: “Đều cho phép.”
Có Tỳ-kheo mụt nhọt mọc chỗ kín, thầy thuốc dùng dao mổ, đức Phật đi qua gần phía trước, người thầy thuốc bạch Phật: “Cái dao đã đến đại tiện môn.” Đức Thế Tôn nhìn kỹ nói: “Đó là chỗ khó bảo vệ, nếu để thân này chế đi sẽ mất đại lợi. Từ nay không cho phép dùng dao mổ chỗ kín, vi phạm, phạm Thâu-lan-giá.”
Có Tỳ-kheo mắc bệnh thời hành nhiệt, Phật dạy: “Nên uống thuốc thổ hạ,13 hạn chế thức ăn, tùy theo bệnh mà ăn.” Có Tỳ-kheo nhặm con mắt, Phật dạy: “Cho phép làm thuốc nhỏ mắt.”
5. Thời, phi thời dược
Khi ấy Ly-bà-đa ăn thạch mật phi thời, A-na-luật nói: “Đừng nên ăn phi thời.” Tôi thấy khi làm thạch mật, tán nhỏ gạo bỏ vào. Ly-bà-đa liền sanh nghi, bạch Phật, nhân việc này Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, hỏi A-na-luật: “Thầy thấy làm thạch mật thì tán nhỏ gạo bỏ vào, tại sao người kia làm như vậy?” A-na-luật thưa: “Phương pháp làm phải như vậy.” Đức Phật bằng mọi cách khen ngợi kẻ ít ham muốn, biết đủ, rồi bảo các Tỳ-kheo: “Từ nay, nếu bào chế thuốc phải như vậy thì cho phép uống phi thời.”
Khi ấy, Trưởng lão Ưu-ba-ly hỏi Phật: “Bạch đức Thế Tôn, thời dược hòa với phi thời dược, nên dùng bao lâu?” Đức Phật dạy: “Nên theo thời dược mà dùng, không nên theo phi thời dược; thuốc 7 ngày14 với thuốc trọn đời15 cũng như vậy.” Ưu-ba-ly lại hỏi: “Phi thời dược hợp với thuốc 7 ngày, nên dùng bao lâu?” Phật dạy: “Nên dùng theo phi thời dược, không nên để cách đêm mà dùng; thuốc trọn đời cũng như vậy.” Lại hỏi: “Thuốc 7 ngày hợp với thuốc trọn đời, nên dùng bao lâu?” Phật dạy: “Nên dùng theo thuốc 7 ngày, không nên dùng theo thuốc trọn đời.”



  • Leave a Comment