[T1446] Căn Bổn Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Tỳ Nại Da Tùy Ý Sự (phiên âm)

TUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www.vnbaolut.com/daitangvietnam
Nguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến
Phiên Âm Mon Oct 22 08:33:14 2018
============================================================

No. 1446
No. 1446

根本說一切有部毘奈耶隨意事一卷
Căn Bổn Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Tỳ nại da tùy ý sự nhất quyển

大唐三藏義淨奉 制譯
Đại Đường Tam Tạng NghĩaTịnh phụng  chế dịch

爾時薄伽梵在室羅筏城逝多林給孤獨園,三月雨安居。時有眾多苾芻,於餘處安居,各共立制,作如是言:「諸具壽!我等安居三月,不應言諸破戒、破見、破軌儀、非正命等。若見有廁草闕,及君持無水,應即添著并安舊處。若獨自不能為者,應以手喚伴共作。」制已各還舊處,如是不語。經三月滿已,補洗衣服訖,著衣持鉢,從安居處漸已遊行,往室羅筏城。到已各置衣鉢,洗足已,至世尊所,頭面禮足,在一面坐。諸佛常法客苾芻來,先加慰問:「汝從何來?道路安樂耶?何處安居?」白言:「我等於禪那鉢多安居,纔從彼來,於彼安居,甚得安穩和合,亦不以乞食為苦。但緣我等眾多苾芻,於彼安居三月之內,各共立制,於安居中不相共語,乃至如上立制法中具說,得安樂住,不以乞食為患。」佛告諸苾芻曰:「汝等愚癡,無一智人。汝等云何作此非法制,令不共語耶?猶如怨家共住、食怨家食,此甚為苦。云何乃言得安樂住?是外道法、是愚癡法、非出要法。」佛言:「汝等苾芻,自今已後,作啞默法者,得越法罪。」若苾芻安居竟,佛言:「應請三事見聞疑,作隨意事。」
nhĩ thời Bạc Già Phạm tại Thất La Phiệt thành Thệ đa lâm Cấp cô độc viên ,tam nguyệt vũ an cư 。thời hữu chúng đa Bí-sô ,ư dư xứ an cư ,các cộng lập chế ,tác như thị ngôn :「chư cụ thọ !ngã đẳng an cư tam nguyệt ,bất ưng ngôn chư phá giới 、phá kiến 、phá quỹ nghi 、phi chánh mạng đẳng 。nhược/nhã kiến hữu xí thảo khuyết ,cập quân trì vô thủy ,ưng tức thiêm trước/trứ tinh an cựu xứ/xử 。nhược/nhã độc tự bất năng vi giả ,ưng dĩ thủ hoán bạn cọng tác 。」chế dĩ các hoàn cựu xứ/xử ,như thị bất ngữ 。Kinh tam Nguyệt mãn dĩ ,bổ tẩy y phục cật ,trước y trì bát ,tùng an cư xử tiệm dĩ du hạnh/hành/hàng ,vãng Thất La Phiệt thành 。đáo dĩ các trí y bát ,tẩy túc dĩ ,chí Thế Tôn sở ,đầu diện lễ túc ,tại nhất diện tọa 。chư Phật thường Pháp khách Bí-sô lai ,tiên gia úy vấn :「nhữ tùng hà lai ?đạo lộ an lạc da ?hà xứ/xử an cư ?」bạch ngôn :「ngã đẳng ư Thiền-na bát-đa an cư ,tài tòng bỉ lai ,ư bỉ an cư ,thậm đắc an ổn hòa hợp ,diệc bất dĩ khất thực vi khổ 。đãn duyên ngã đẳng chúng đa Bí-sô ,ư bỉ an cư tam nguyệt chi nội ,các cộng lập chế ,ư an cư trung bất tướng cọng ngữ ,nãi chí như thượng lập chế Pháp trung cụ thuyết ,đắc an lạc trụ ,bất dĩ khất thực vi hoạn 。」Phật cáo chư Bí-sô viết :「nhữ đẳng ngu si ,vô nhất trí nhân 。nhữ đẳng vân hà tác thử phi pháp chế ,lệnh bất cộng ngữ da ?do như oan gia cộng trụ 、thực/tự oan gia thực/tự ,thử thậm vi khổ 。vân hà nãi ngôn đắc an lạc trụ ?thị ngoại đạo Pháp 、thị ngu si Pháp 、phi xuất yếu Pháp 。」Phật ngôn :「nhữ đẳng Bí-sô ,tự kim dĩ hậu ,tác ách mặc Pháp giả ,đắc việt Pháp tội 。」nhược/nhã Bí-sô an cư cánh ,Phật ngôn :「ưng thỉnh tam sự kiến văn nghi ,tác tùy ý sự 。」

既令苾芻作三事見聞疑,時諸苾芻不知云何作?佛言:「去隨意七八日前,諸舊住苾芻應於隨近村坊之處,普皆遍告所有老少苾芻,及未近圓者,於供養事咸共修營,至八月十四日,應須佛殿所、制底邊作諸供養:燒香懸幡,一切嚴飾,並皆應作。若鄔波馱耶、阿遮利耶、諸有門徒皆令共辦,并及掃灑,瞿摩塗地,供養僧伽,上美飲食并行酥等,諸供養物,隨時施設。諸苾芻等應相慰問:『我等安居,甚為安樂。』十四日夜,令持經者通夜誦經。明日知時,作隨意事,勿過明相。既至明日應差五德,為眾作隨意者,或一、二、多,須具五德人。若先不和能令和合,先和合者極令樂住。云何為五?謂不愛、不恚、不怖、不癡、善能分別隨意等事。若翻斯五,即不應差。既具五德,應如是差:敷座席、鳴揵椎、集僧伽、作前方便,問眾許已,應勸獎:『汝某甲,頗能為夏坐僧伽,以三事見聞疑,為隨意不?』彼答言:『能。』次一苾芻應先作白,方為羯磨。
ký lệnh Bí-sô tác tam sự kiến văn nghi ,thời chư Bí-sô bất tri vân hà tác ?Phật ngôn :「khứ tùy ý thất bát nhật tiền ,chư cựu trụ Bí-sô ưng ư tùy cận thôn phường chi xứ/xử ,phổ giai biến cáo sở hữu lão thiểu Bí-sô ,cập vị cận viên giả ,ư cúng dường sự hàm cọng tu doanh ,chí bát nguyệt thập tứ nhật ,ưng tu Phật điện sở 、chế để biên tác chư cúng dường :thiêu hương huyền phan/phiên ,nhất thiết nghiêm sức ,tịnh giai ưng tác 。nhược/nhã ổ ba Đà da 、A già lợi da 、chư hữu môn đồ giai lệnh cọng biện/bạn ,tinh cập tảo sái ,Cồ ma đồ địa ,cúng dường tăng già ,thượng mỹ ẩm thực tinh hạnh/hành/hàng tô đẳng ,chư cúng dường vật ,tùy thời thí thiết 。chư Bí-sô đẳng ưng tướng úy vấn :『ngã đẳng an cư ,thậm vi an lạc 。』thập tứ nhật dạ ,lệnh trì Kinh giả thông dạ tụng Kinh 。minh nhật tri thời ,tác tùy ý sự ,vật quá/qua minh tướng 。ký chí minh nhật ưng sái ngũ đức ,vi chúng tác tùy ý giả ,hoặc nhất 、nhị 、đa ,tu cụ ngũ đức nhân 。nhược/nhã tiên bất hòa năng lệnh hòa hợp ,tiên hòa hợp giả cực lệnh lạc/nhạc trụ/trú 。vân hà vi ngũ ?vị bất ái 、bất nhuế/khuể 、bất bố 、bất si 、thiện năng phân biệt tùy ý đẳng sự 。nhược/nhã phiên tư ngũ ,tức bất ưng sái 。ký cụ ngũ đức ,ưng như thị sái :phu tọa tịch 、minh kiền chuy 、tập tăng già 、tác tiền phương tiện ,vấn chúng hứa dĩ ,ưng khuyến tưởng :『nhữ mỗ giáp ,phả năng vi hạ tọa tăng già ,dĩ tam sự kiến văn nghi ,vi tùy ý bất ?』bỉ đáp ngôn :『năng 。』thứ nhất Bí-sô ưng tiên tác bạch ,phương vi Yết-ma 。

「『大德僧伽聽!此某甲苾芻,今為夏坐僧伽作隨意苾芻。若僧伽時至聽者,僧伽聽許僧伽今差某甲為隨意苾芻,某甲當為夏坐僧伽作隨意苾芻。白如是。』
「『Đại Đức tăng già thính !thử mỗ giáp Bí-sô ,kim vi hạ tọa tăng già tác tùy ý Bí-sô 。nhược/nhã tăng già thời chí thính giả ,tăng già thính hứa tăng già kim sái mỗ giáp vi tùy ý Bí-sô ,mỗ giáp đương vi hạ tọa tăng già tác tùy ý Bí-sô 。bạch như thị 。』

「『大德僧伽聽!此某甲苾芻,今為夏坐僧伽作隨意苾芻。僧伽今差某甲為隨意苾芻,某甲當為夏坐僧伽作隨意苾芻。若諸具壽聽某甲為隨意苾芻,某甲當為夏坐僧伽作隨意苾芻者默然;若不許者說。』『僧伽已許某甲當為夏坐僧伽作隨意苾芻竟。僧伽已聽許,由其默然故,我今如是持。』」世尊告曰:「汝諸苾芻!我今當制作隨意苾芻所有行法。汝等諦聽!我今當說。受隨意苾芻應行生茅與諸苾芻為座。若一人作受隨意者,應從上座而為隨意,乃至下坐。若二人者,一從上坐受隨意,一從半向下,至於行末。若差三人,從三處起,准事可知。諸苾芻等並居茅座,蹲踞而住。上座應為單白:『大德僧伽聽!今僧伽十五日作隨意事。若僧伽時至聽者,僧伽應許僧伽今作隨意。白如是。』其受隨意苾芻,應向上座前,蹲踞而住。
「『Đại Đức tăng già thính !thử mỗ giáp Bí-sô ,kim vi hạ tọa tăng già tác tùy ý Bí-sô 。tăng già kim sái mỗ giáp vi tùy ý Bí-sô ,mỗ giáp đương vi hạ tọa tăng già tác tùy ý Bí-sô 。nhược/nhã chư cụ thọ thính mỗ giáp vi tùy ý Bí-sô ,mỗ giáp đương vi hạ tọa tăng già tác tùy ý Bí-sô giả mặc nhiên ;nhược/nhã bất hứa giả thuyết 。』『tăng già dĩ hứa mỗ giáp đương vi hạ tọa tăng già tác tùy ý Bí-sô cánh 。tăng già dĩ thính hứa ,do kỳ mặc nhiên cố ,ngã kim như thị trì 。』」Thế Tôn cáo viết :「nhữ chư Bí-sô !ngã kim đương chế tác tùy ý Bí-sô sở hữu hạnh/hành/hàng Pháp 。nhữ đẳng đế thính !ngã kim đương thuyết 。thọ/thụ tùy ý Bí-sô ưng hạnh/hành/hàng sanh mao dữ chư Bí-sô vi tọa 。nhược/nhã nhất nhân tác thọ/thụ tùy ý giả ,ưng tòng thượng tọa nhi vi tùy ý ,nãi chí hạ tọa 。nhược/nhã nhị nhân giả ,nhất tòng thượng tọa thọ/thụ tùy ý ,nhất tùng bán hướng hạ ,chí ư hạnh/hành/hàng mạt 。nhược/nhã sái tam nhân ,tùng tam xứ/xử khởi ,chuẩn sự khả tri 。chư Bí-sô đẳng tịnh cư mao tọa ,tồn cứ nhi trụ/trú 。Thượng tọa ưng vi đan bạch :『Đại Đức tăng già thính !kim tăng già thập ngũ nhật tác tùy ý sự 。nhược/nhã tăng già thời chí thính giả ,tăng già ưng hứa tăng già kim tác tùy ý 。bạch như thị 。』kỳ thọ/thụ tùy ý Bí-sô ,ưng hướng Thượng tọa tiền ,tồn cứ nhi trụ/trú 。

「爾時上座及餘下坐,應敷生茅,顛倒橫布,即移身近前,雙足俱蹋,手屈少許,當前執之,作如是說:『具壽存念!今僧伽十五日作隨意,我苾芻某甲,亦十五日作隨意。我苾芻某甲對僧伽向大德以三事見聞疑,作隨意事。』
「nhĩ thời Thượng tọa cập dư hạ tọa ,ưng phu sanh mao ,điên đảo hoạnh bố ,tức di thân cận tiền ,song túc câu đạp ,thủ khuất thiểu hứa ,đương tiền chấp chi ,tác như thị thuyết :『cụ thọ tồn niệm !kim tăng già thập ngũ nhật tác tùy ý ,ngã Bí-sô mỗ giáp ,diệc thập ngũ nhật tác tùy ý 。ngã Bí-sô mỗ giáp đối tăng già hướng Đại Đức dĩ tam sự kiến văn nghi ,tác tùy ý sự 。』

「『大德僧伽!應攝受教示我,應饒益哀愍我。是能愍者,願哀愍故。若知見罪,我當如律而為說悔。』第二、第三亦如是說。受隨意苾芻,應言:『奧箄迦。』彼答云:『娑度。』如是次第,乃至下座,亦如是說。其隨意人,應更互相向作隨意事,亦應三說。若受隨意苾芻,或二、或三、或四,乃至多人,自相對作。若一人,應對已作隨意人而為隨意,作法准知。苾芻既了,次喚苾芻尼眾,令一一入眾中,對隨意苾芻,如大苾芻法作隨意事。次喚式叉摩拏、求寂男、求寂女,皆須如次,一一對五德苾芻,同前作法。其受隨意苾芻,應向上座前立,作如是白言:『大德諸妹!二部僧伽,已作隨意竟。』二部僧伽並應唱言:『善哉已作隨意,極善已作隨意。』唱者善,如不唱者,得惡作罪。受隨意苾芻,應持小刀子、或持針線、或持諸雜沙門資具,在上座前立,作如是言:『大德!此等諸物,頗得與安居竟人,作隨意施不?若於此處,更獲諸餘利物,和合僧伽應合分不?』舉眾同時答云:『合分。』若異此者,隨意苾芻及餘大眾,皆得越法罪。」
「『Đại Đức tăng già !ưng nhiếp thọ giáo thị ngã ,ưng nhiêu ích ai mẩn ngã 。thị năng mẫn giả ,nguyện ai mẩn cố 。nhược/nhã tri kiến tội ,ngã đương như luật nhi vi thuyết hối 。』đệ nhị 、đệ tam diệc như thị thuyết 。thọ/thụ tùy ý Bí-sô ,ưng ngôn :『áo tỳ ca 。』bỉ đáp vân :『sa độ 。』như thị thứ đệ ,nãi chí hạ tọa ,diệc như thị thuyết 。kỳ tùy ý nhân ,ưng cánh hỗ tương hướng tác tùy ý sự ,diệc ưng tam thuyết 。nhược/nhã thọ/thụ tùy ý Bí-sô ,hoặc nhị 、hoặc tam 、hoặc tứ ,nãi chí đa nhân ,tự tướng đối tác 。nhược/nhã nhất nhân ,ưng đối dĩ tác tùy ý nhân nhi vi tùy ý ,tác pháp chuẩn tri 。Bí-sô ký liễu ,thứ hoán Bật-sô-ni chúng ,lệnh nhất nhất nhập chúng trung ,đối tùy ý Bí-sô ,như Đại Bí-sô Pháp tác tùy ý sự 。thứ hoán thức xoa ma nã 、cầu tịch nam 、cầu tịch nữ ,giai tu như thứ ,nhất nhất đối ngũ đức Bí-sô ,đồng tiền tác pháp 。kỳ thọ/thụ tùy ý Bí-sô ,ưng hướng Thượng tọa tiền lập ,tác như thị bạch ngôn :『Đại Đức chư muội !nhị bộ tăng già ,dĩ tác tùy ý cánh 。』nhị bộ tăng già tịnh ưng xướng ngôn :『Thiện tai dĩ tác tùy ý ,cực thiện dĩ tác tùy ý 。』xướng giả thiện ,như bất xướng giả ,đắc ác tác tội 。thọ/thụ tùy ý Bí-sô ,ưng trì tiểu đao tử 、hoặc trì châm tuyến 、hoặc trì chư tạp Sa Môn tư cụ ,tại Thượng tọa tiền lập ,tác như thị ngôn :『Đại Đức !thử đẳng chư vật ,phả đắc dữ an cư cánh nhân ,tác tùy ý thí bất ?nhược/nhã ư thử xứ/xử ,cánh hoạch chư dư lợi vật ,hòa hợp tăng già ưng hợp phần bất ?』cử chúng đồng thời đáp vân :『hợp phần 。』nhược/nhã dị thử giả ,tùy ý Bí-sô cập dư Đại chúng ,giai đắc việt Pháp tội 。」

具壽鄔波離白佛言:「世尊!有幾種作隨意?」佛言:「有四種:一、非法別眾;二、非法和合;三、如法不和合;四、如法和合。」佛言:「鄔波離!於此四中,如法和合是為其善。」
cụ thọ ổ ba ly bạch Phật ngôn :「Thế Tôn !hữu ki chủng tác tùy ý ?」Phật ngôn :「hữu tứ chủng :nhất 、phi pháp biệt chúng ;nhị 、phi pháp hòa hợp ;tam 、như pháp bất hòa hợp ;tứ 、như pháp hòa hợp 。」Phật ngôn :「ổ ba ly !ư thử tứ trung ,như pháp hòa hợp thị vi kỳ thiện 。」

由是法和合故,於十五日作隨意時。世尊即於僧伽中就座而坐。佛告諸苾芻:「夜分已過,何不隨意?」時有苾芻,於其眾中,從座而起,正衣一邊,合掌頂禮已,白言:「於某房有舊住苾芻,身嬰重病,極為困苦。其病苾芻不能赴集,不知云何?」佛言:「應取隨意欲來。」諸苾芻不知云何取欲來?佛言:「或一人取一人欲,或二或三,乃至眾多。」不知云何取來?佛言:「應到病苾芻邊蹲踞合掌、具威儀已如長淨法與其欲,作如是說:『具壽存念!今僧伽十五日作隨意。我苾芻某甲亦十五日作隨意。我苾芻某甲,自陳無諸障法,為病患因緣故。彼如法僧事,我今與欲,此所陳事,當為我說。』第二、第三亦如是說。若能如是與欲者善;若不能語,以身表業,亦成與欲。若不能語,復不能以身表者,一切僧伽並皆應往就病人所。若病人不來,眾不往彼作隨意者,作法不成,得越法罪。」
do thị pháp hòa hợp cố ,ư thập ngũ nhật tác tùy ý thời 。Thế Tôn tức ư tăng già trung tựu tọa nhi tọa 。Phật cáo chư Bí-sô :「dạ phần dĩ quá/qua ,hà bất tùy ý ?」thời hữu Bí-sô ,ư kỳ chúng trung ,tùng tọa nhi khởi ,chánh y nhất biên ,hợp chưởng đảnh lễ dĩ ,bạch ngôn :「ư mỗ phòng hữu cựu trụ Bí-sô ,thân anh trọng bệnh ,cực vi khốn khổ 。kỳ bệnh Bí-sô bất năng phó tập ,bất tri vân hà ?」Phật ngôn :「ưng thủ tùy ý dục lai 。」chư Bí-sô bất tri vân hà thủ dục lai ?Phật ngôn :「hoặc nhất nhân thủ nhất nhân dục ,hoặc nhị hoặc tam ,nãi chí chúng đa 。」bất tri vân hà thủ lai ?Phật ngôn :「ưng đáo bệnh Bí-sô biên tồn cứ hợp chưởng 、cụ uy nghi dĩ như trường/trưởng tịnh Pháp dữ kỳ dục ,tác như thị thuyết :『cụ thọ tồn niệm !kim tăng già thập ngũ nhật tác tùy ý 。ngã Bí-sô mỗ giáp diệc thập ngũ nhật tác tùy ý 。ngã Bí-sô mỗ giáp ,tự trần vô chư chướng Pháp ,vi bệnh hoạn nhân duyên cố 。bỉ như pháp tăng sự ,ngã kim dữ dục ,thử sở trần sự ,đương vi ngã thuyết 。』đệ nhị 、đệ tam diệc như thị thuyết 。nhược/nhã năng như thị dữ dục giả thiện ;nhược/nhã bất năng ngữ ,dĩ thân biểu nghiệp ,diệc thành dữ dục 。nhược/nhã bất năng ngữ ,phục bất năng dĩ thân biểu giả ,nhất thiết tăng già tịnh giai ưng vãng tựu bệnh nhân sở 。nhược/nhã bệnh nhân Bất-lai ,chúng bất vãng bỉ tác tùy ý giả ,tác pháp bất thành ,đắc việt Pháp tội 。」

佛言:「我今為受隨意欲苾芻,所有行法,今當說之。其受欲苾芻,不得急走等,乃至如長淨法中廣說。其持欲淨苾芻,既入眾中,或上座邊說。此若不能,比座邊說亦得,應如是說:『具壽存念!於某處房苾芻某甲,身嬰病苦。今僧伽十五日作隨意,彼苾芻某甲亦十五日作隨意。彼苾芻某甲,自陳無諸障法,為病患因緣,如法僧事與欲。彼所陳事,我今具說。』如上所說,若不依者,得越法罪。」
Phật ngôn :「ngã kim vi thọ/thụ tùy ý dục Bí-sô ,sở hữu hạnh/hành/hàng Pháp ,kim đương thuyết chi 。kỳ thọ dục Bí-sô ,bất đắc cấp tẩu đẳng ,nãi chí như trường/trưởng tịnh Pháp trung quảng thuyết 。kỳ trì dục tịnh Bí-sô ,ký nhập chúng trung ,hoặc Thượng tọa biên thuyết 。thử nhược/nhã bất năng ,bỉ tọa biên thuyết diệc đắc ,ưng như thị thuyết :『cụ thọ tồn niệm !ư mỗ xứ/xử phòng Bí-sô mỗ giáp ,thân anh bệnh khổ 。kim tăng già thập ngũ nhật tác tùy ý ,bỉ Bí-sô mỗ giáp diệc thập ngũ nhật tác tùy ý 。bỉ Bí-sô mỗ giáp ,tự trần vô chư chướng Pháp ,vi bệnh hoạn nhân duyên ,như pháp tăng sự dữ dục 。bỉ sở trần sự ,ngã kim cụ thuyết 。』như thượng sở thuyết ,nhược/nhã bất y giả ,đắc việt Pháp tội 。」

具壽鄔波離白佛言:「大德!若受隨意欲已,忽至中路身死,得成善持欲不?」佛言:「不成,應更取欲。」具如褒灑陀中廣說。
cụ thọ ổ ba ly bạch Phật ngôn :「Đại Đức !nhược/nhã thọ/thụ tùy ý dục dĩ ,hốt chí trung lộ thân tử ,đắc thành thiện trì dục bất ?」Phật ngôn :「bất thành ,ưng cánh thủ dục 。」cụ như bao sái đà trung quảng thuyết 。

具壽鄔波離白佛言:「大德!若有住處,唯一苾芻獨住,此欲如何作隨意事?」佛言:「應於住處灑掃清淨瞿摩塗已,應敷座席,作眾事訖,隨其力分,自誦少多經已,應於高逈處四望,看有苾芻來,知是清淨。若二、三人,即應相喚速來,共為隨意。然即於彼客苾芻所,對首法作如是言:『具壽存念!今十五日是隨意日,我苾芻某甲亦十五日且為守持隨意。若於後時,遇和合眾,當共彼和合眾如是法隨意。』第二、第三亦如是說。若其眾多無智愚癡之人,足眾數為隨意者,不成隨意。應待有善苾芻來,共為隨意。若無,應居本座,作心念隨意,如是心念口言:『今十五日是隨意日,我苾芻某甲亦十五日為心念隨意。若於後有時如法眾,共為隨意。』如是三說。若有一、二、三苾芻共住者,亦應如前作對首法,作其隨意。若有四人僧伽,作隨意者,咸作對首隨意,不差五德為隨意事。若滿五人方為眾法,即應作白,為隨意事。設有病人應將入眾,不應取欲。如有六人,或復過斯,咸作單白,為隨意事。作隨意時,若有病人,應令取欲。」
cụ thọ ổ ba ly bạch Phật ngôn :「Đại Đức !nhược hữu trụ xứ ,duy nhất Bí-sô độc trụ/trú ,thử dục như hà tác tùy ý sự ?」Phật ngôn :「ưng ư trụ xứ sái tảo thanh tịnh Cồ ma đồ dĩ ,ưng phu tọa tịch ,tác chúng sự cật ,tùy kỳ lực phần ,tự tụng thiểu đa Kinh dĩ ,ưng ư cao huýnh xứ/xử tứ vọng ,khán hữu Bí-sô lai ,tri thị thanh tịnh 。nhược/nhã nhị 、tam nhân ,tức ưng tướng hoán tốc lai ,cọng vi tùy ý 。nhiên tức ư bỉ khách Bí-sô sở ,đối thủ Pháp tác như thị ngôn :『cụ thọ tồn niệm !kim thập ngũ nhật thị tùy ý nhật ,ngã Bí-sô mỗ giáp diệc thập ngũ nhật thả vi thủ trì tùy ý 。nhược/nhã ư hậu thời ,ngộ hòa hợp chúng ,đương cọng bỉ hòa hợp chúng như thị pháp tùy ý 。』đệ nhị 、đệ tam diệc như thị thuyết 。nhược/nhã kỳ chúng đa vô trí ngu si chi nhân ,túc chúng số vi tùy ý giả ,bất thành tùy ý 。ưng đãi hữu thiện Bí-sô lai ,cọng vi tùy ý 。nhược/nhã vô ,ưng cư bổn tọa ,tác tâm niệm tùy ý ,như thị tâm niệm khẩu ngôn :『kim thập ngũ nhật thị tùy ý nhật ,ngã Bí-sô mỗ giáp diệc thập ngũ nhật vi tâm niệm tùy ý 。nhược/nhã ư hậu Hữu Thời như pháp chúng ,cọng vi tùy ý 。』như thị tam thuyết 。nhược hữu nhất 、nhị 、tam Bí-sô cộng trụ giả ,diệc ưng như tiền tác đối thủ Pháp ,tác kỳ tùy ý 。nhược hữu tứ nhân tăng già ,tác tùy ý giả ,hàm tác đối thủ tùy ý ,bất sái ngũ đức vi tùy ý sự 。nhược/nhã mãn ngũ nhân phương vi chúng Pháp ,tức ưng tác bạch ,vi tùy ý sự 。thiết hữu bệnh nhân ưng tướng nhập chúng ,bất ưng thủ dục 。như hữu lục nhân ,hoặc phục quá/qua tư ,hàm tác đan bạch ,vi tùy ý sự 。tác tùy ý thời ,nhược hữu bệnh nhân ,ưng lệnh thủ dục 。」

或有一如法止住隨意,一是非法;三是法,一非法;五是法,一非法。云何一如法止住隨意,一是非法?但一說已,即便止住,是名非法。若具足說,是名如法隨意。云何三是法,一是非法?三遍說隨意已止住,是名法。一遍說已,即便止住,是名非法。云何五是法,一非法?於中一是如法,合三遍說隨意。即一遍說而便止住,是名非法止住隨意。或有一說成隨意,或有二說、三說隨意,或時大眾一時都說。
hoặc hữu nhất như pháp chỉ trụ tùy ý ,nhất thị phi Pháp ;tam thị pháp ,nhất phi pháp ;ngũ thị pháp ,nhất phi pháp 。vân hà nhất như pháp chỉ trụ tùy ý ,nhất thị phi Pháp ?đãn nhất thuyết dĩ ,tức tiện chỉ trụ ,thị danh phi pháp 。nhược/nhã cụ túc thuyết ,thị danh như pháp tùy ý 。vân hà tam thị pháp ,nhất thị phi Pháp ?tam biến thuyết tùy ý dĩ chỉ trụ ,thị danh Pháp 。nhất biến thuyết dĩ ,tức tiện chỉ trụ ,thị danh phi pháp 。vân hà ngũ thị pháp ,nhất phi pháp ?ư trung nhất thị như pháp ,hợp tam biến thuyết tùy ý 。tức nhất biến thuyết nhi tiện chỉ trụ ,thị danh phi pháp chỉ trụ tùy ý 。hoặc hữu nhất thuyết thành tùy ý ,hoặc hữu nhị thuyết 、tam thuyết tùy ý ,hoặc thời Đại chúng nhất thời đô thuyết 。

此依何義一說隨意?若十五日,眾多苾芻集在一處欲為隨意。然於眾中多患痔病,若欲三說,恐諸病苾芻等不堪久坐,以是緣故,佛言:「一說隨意。」
thử y hà nghĩa nhất thuyết tùy ý ?nhược/nhã thập ngũ nhật ,chúng đa Bí-sô tập tại nhất xứ/xử dục vi tùy ý 。nhiên ư chúng trung đa hoạn trĩ bệnh ,nhược/nhã dục tam thuyết ,khủng chư bệnh Bí-sô đẳng bất kham cửu tọa ,dĩ thị duyên cố ,Phật ngôn :「nhất thuyết tùy ý 。」

復有眾多苾芻,集在一處,為隨意事,或時天雨、或天欲雨。時諸苾芻等,作如是念:「若三說者,恐其天雨濕諸臥具。」是故佛聽一說隨意。
phục hưũ chúng đa Bí-sô ,tập tại nhất xứ/xử ,vi tùy ý sự ,hoặc thời Thiên vũ 、hoặc Thiên dục vũ 。thời chư Bí-sô đẳng ,tác như thị niệm :「nhược/nhã tam thuyết giả ,khủng kỳ Thiên vũ thấp chư ngọa cụ 。」thị cố Phật thính nhất thuyết tùy ý 。

復有眾多苾芻,集在一處為隨意事。若於住處、或有王來并諸眷屬、或有大臣官屬、城內外人,亦皆來集。將諸飲食及衣物等,奉施苾芻僧伽,令其呪願。苾芻竟夜呪願,極大辛苦。然諸苾芻各作是念:「為王等來,種種布施,呪願辛苦,恐其天明。」以是緣故,開聽一說隨意。
phục hưũ chúng đa Bí-sô ,tập tại nhất xứ/xử vi tùy ý sự 。nhược/nhã ư trụ xứ 、hoặc hữu Vương lai tinh chư quyến chúc 、hoặc hữu đại thần quan chúc 、thành nội ngoại nhân ,diệc giai lai tập 。tướng chư ẩm thực cập y vật đẳng ,phụng thí Bí-sô tăng già ,lệnh kỳ chú nguyện 。Bí-sô cánh dạ chú nguyện ,cực đại tân khổ 。nhiên chư Bí-sô các tác thị niệm :「vi Vương đẳng lai ,chủng chủng bố thí ,chú nguyện tân khổ ,khủng kỳ Thiên minh 。」dĩ thị duyên cố ,khai thính nhất thuyết tùy ý 。

又隨意時,眾多苾芻共集欲作隨意。其中解蘇怛羅、毘奈耶、摩咥里迦諸苾芻等,通夜誦經及以說法。時諸苾芻各作是念:「此解三藏苾芻,竟夜誦經及以說法,極為辛苦。然恐天明,不得三說。」是故開聽一說隨意。
hựu tùy ý thời ,chúng đa Bí-sô cọng tập dục tác tùy ý 。kỳ trung giải tô đát la 、Tỳ nại da 、Ma Hí Lí Ca chư Bí-sô đẳng ,thông dạ tụng Kinh cập dĩ thuyết Pháp 。thời chư Bí-sô các tác thị niệm :「thử giải Tam Tạng Bí-sô ,cánh dạ tụng Kinh cập dĩ thuyết Pháp ,cực vi tân khổ 。nhiên khủng Thiên minh ,bất đắc tam thuyết 。」thị cố khai thính nhất thuyết tùy ý 。

又隨意時,若有四種諍起,應就解三藏苾芻決斷其罪。既除罪已,彼諸苾芻作是念言:「此三藏苾芻竟夜除諍,極為辛苦。復恐天明,三說隨意,恐為有礙。」以是緣故,開聽一說隨意。
hựu tùy ý thời ,nhược hữu tứ chủng tránh khởi ,ưng tựu giải Tam Tạng Bí-sô quyết đoạn kỳ tội 。ký trừ tội dĩ ,bỉ chư Bí-sô tác thị niệm ngôn :「thử Tam Tạng Bí-sô cánh dạ trừ tránh ,cực vi tân khổ 。phục khủng Thiên minh ,tam thuyết tùy ý ,khủng vi hữu ngại 。」dĩ thị duyên cố ,khai thính nhất thuyết tùy ý 。

又隨意時,或有諸王,嚴四種兵,到其住處,或象馬車步等。其王瞋怒,作是言:「捉取此沙門釋子繫縛,將令使看象看馬,我今種種諸雜驅使,令其役力,或作是勅,捉取沙門,奪其衣鉢,皆悉殺之。」諸苾芻等作是念言:「我若三說隨意,恐王瞋責,作無益事。」是故開聽一說隨意。
hựu tùy ý thời ,hoặc hữu chư Vương ,nghiêm tứ chủng binh ,đáo kỳ trụ xứ ,hoặc tượng mã xa bộ đẳng 。kỳ Vương sân nộ ,tác thị ngôn :「tróc thủ thử Sa Môn Thích tử hệ phược ,tướng lệnh sử khán tượng khán mã ,ngã kim chủng chủng chư tạp khu sử ,lệnh kỳ dịch lực ,hoặc tác thị sắc ,tróc thủ Sa Môn ,đoạt kỳ y bát ,giai tất sát chi 。」chư Bí-sô đẳng tác thị niệm ngôn :「ngã nhược/nhã tam thuyết tùy ý ,khủng Vương sân trách ,tác vô ích sự 。」thị cố khai thính nhất thuyết tùy ý 。

若隨意時有諸賊等、或是破城破村落者、或殺他人牛羊等賊、或殺牛羊取血塗戶塗門及以窓嚮,作諸非法,或復遣信喚諸苾芻。時諸苾芻即作是念:「我若三說隨意,恐彼諸賊破城破村,并殺牛羊。既作非法,彼來喚我,作無利事,或奪衣鉢或斷命根。」以斯緣故,聖開一說而為隨意。
nhược/nhã tùy ý thời hữu chư tặc đẳng 、hoặc thị phá thành phá thôn lạc giả 、hoặc sát tha nhân ngưu dương đẳng tặc 、hoặc sát ngưu dương thủ huyết đồ hộ đồ môn cập dĩ song hướng ,tác chư phi pháp ,hoặc phục khiển tín hoán chư Bí-sô 。thời chư Bí-sô tức tác thị niệm :「ngã nhược/nhã tam thuyết tùy ý ,khủng bỉ chư tặc phá thành phá thôn ,tinh sát ngưu dương 。ký tác phi pháp ,bỉ lai hoán ngã ,tác vô lợi sự ,hoặc đoạt y bát hoặc đoạn mạng căn 。」dĩ tư duyên cố ,Thánh khai nhất thuyết nhi vi tùy ý 。

若隨意時於斯住處,有老苾芻性無所知,多足涕唾,或從遠來,路行乏困,或有女人、或復童女、或有鬪諍,不信天魔諸惡鬼神。來至門所作如是言:「沙門!汝等作不淨事、或唾諸床席、或上變下瀉。」又諸神等令諸苾芻看鬼神等病。苾芻作念:「若我三說隨意,現有諸難,令我不安。」由是佛言:「開聽一說隨意無犯。」
nhược/nhã tùy ý thời ư tư trụ xứ ,hữu lão Bí-sô tánh vô sở tri ,đa túc thế thóa ,hoặc tùng viễn lai ,lộ hạnh/hành/hàng phạp khốn ,hoặc hữu nữ nhân 、hoặc phục đồng nữ 、hoặc hữu đấu tranh ,bất tín thiên ma chư ác quỷ thần 。lai chí môn sở tác như thị ngôn :「Sa Môn !nhữ đẳng tác bất tịnh sự 、hoặc thóa chư sàng tịch 、hoặc thượng biến hạ tả 。」hựu chư Thần đẳng lệnh chư Bí-sô khán quỷ thần đẳng bệnh 。Bí-sô tác niệm :「nhược/nhã ngã tam thuyết tùy ý ,hiện hữu chư nạn ,lệnh ngã bất an 。」do thị Phật ngôn :「khai thính nhất thuyết tùy ý vô phạm 。」

若諸苾芻惡獸住處作僧房舍,然於此處,或有老女、及無智女、并童女等性不淨潔。然諸苾芻污諸床席,非法大小便,浣其弊衣曬之,或令鬼神瞋恨,使諸毒害惡獸來損苾芻所,謂虎豹豺狼羆等來至僧坊、或別房中、垣牆食處乃至遍一切處,皆有諸難。欲三說隨意,恐有難來,聖開一說。
nhược/nhã chư Bí-sô ác thú trụ xứ tác tăng phòng xá ,nhiên ư thử xứ/xử ,hoặc hữu lão nữ 、cập vô trí nữ 、tinh đồng nữ đẳng tánh bất tịnh khiết 。nhiên chư Bí-sô ô chư sàng tịch ,phi pháp Đại tiểu tiện ,hoán kỳ tệ y sái chi ,hoặc lệnh quỷ thần sân hận ,sử chư độc hại ác thú lai tổn Bí-sô sở ,vị hổ báo sài lang bi đẳng lai chí tăng phường 、hoặc biệt phòng trung 、viên tường thực/tự xứ/xử nãi chí biến nhất thiết xứ ,giai hữu chư nạn 。dục tam thuyết tùy ý ,khủng hữu nạn/nan lai ,Thánh khai nhất thuyết 。

若有苾芻近龍住處而居止者,種種污穢、或多唾涕、上變下瀉大小便利,多諸不淨,令使龍瞋、或放諸毒虫傷損苾芻、或龍自來告苾芻曰:「汝於我處,多諸不淨如上,非法之事。」苾芻作念:「我若三說隨意,恐龍難等。」以是事故,聖開一說、或一時對說。
nhược hữu Bí-sô cận long trụ xứ nhi cư chỉ giả ,chủng chủng ô uế 、hoặc đa thóa thế 、thượng biến hạ tả Đại tiểu tiện lợi ,đa chư bất tịnh ,lệnh sử long sân 、hoặc phóng chư độc trùng thương tổn Bí-sô 、hoặc long tự lai cáo Bí-sô viết :「nhữ ư ngã xứ/xử ,đa chư bất tịnh như thượng ,phi pháp chi sự 。」Bí-sô tác niệm :「ngã nhược/nhã tam thuyết tùy ý ,khủng long nạn/nan đẳng 。」dĩ thị sự cố ,Thánh khai nhất thuyết 、hoặc nhất thời đối thuyết 。

若時僧坊近諸俗舍,苾芻欲隨意時,諸俗家中忽然失火,其火漸漸逼近僧坊、或恐失命、梵行等難或損衣鉢等。若三說隨意,恐火將近,以是故開一說隨意,或一時對說隨意不犯。
nhược thời tăng phường cận chư tục xá ,Bí-sô dục tùy ý thời ,chư tục gia trung hốt nhiên thất hỏa ,kỳ hỏa tiệm tiệm bức cận tăng phường 、hoặc khủng thất mạng 、phạm hạnh đẳng nạn/nan hoặc tổn y bát đẳng 。nhược/nhã tam thuyết tùy ý ,khủng hỏa tướng cận ,dĩ thị cố khai nhất thuyết tùy ý ,hoặc nhất thời đối thuyết tùy ý bất phạm 。

若僧伽住處近大山谷,隨意時天降大雨,水漲漂汎諸王宅舍村林園樹,漸逼僧坊。若三說者,恐諸苾芻命難、衣鉢等難,以是義故,聖開一說、或一時對說。
nhược/nhã tăng già trụ xứ cận Đại sơn cốc ,tùy ý thời Thiên hàng Đại vũ ,thủy trướng phiêu phiếm chư Vương trạch xá thôn lâm viên thụ/thọ ,tiệm bức tăng phường 。nhược/nhã tam thuyết giả ,khủng chư Bí-sô mạng nạn/nan 、y bát đẳng nạn/nan ,dĩ thị nghĩa cố ,Thánh khai nhất thuyết 、hoặc nhất thời đối thuyết 。

若苾芻住處在於曠野遠處,恐怖難起畏損命等。諸苾芻各相報曰:「今十五日是隨意時。我等既有急迫難來,不得隨意,任情散去,後當如法作隨意事。」若有如是等緣來至,一時急起,並皆無犯。
nhược/nhã Bí-sô trụ xứ tại ư khoáng dã viễn xứ/xử ,khủng bố nạn/nan khởi úy tổn mạng đẳng 。chư Bí-sô các tướng báo viết :「kim thập ngũ nhật thị tùy ý thời 。ngã đẳng ký hữu cấp bách nạn/nan lai ,bất đắc tùy ý ,nhâm Tình tán khứ ,hậu đương như pháp tác tùy ý sự 。」nhược hữu như thị đẳng duyên lai chí ,nhất thời cấp khởi ,tịnh giai vô phạm 。

具壽鄔波離白佛言:「若有眾多苾芻,共作安居,或時未滿,欲餘處遊行。便即隨意得不?」佛言:「不得。若言:『我今且停隨意,後當餘處隨意。』諸苾芻應報言:『具壽!我等此處安居,不應餘處隨意及停隨意。佛令我等如法安居滿已,後當如法清淨隨意。』」「若苾芻言:『我有緣去,應可為我隨意及停隨意,待彼作者。』得不?」佛言:「鄔波離!此不成隨意。彼應報言:『我本不合相囑隨意及停隨意,待候安居了。佛聽我等安居滿已,然後如法清淨隨意,不聽我等不如法隨意。』」佛言:「鄔波離!如上所說,不依行者,若作非法,皆得惡作。」
cụ thọ ổ ba ly bạch Phật ngôn :「nhược hữu chúng đa Bí-sô ,cọng tác an cư ,hoặc thời vị mãn ,dục dư xứ du hạnh/hành/hàng 。tiện tức tùy ý đắc bất ?」Phật ngôn :「bất đắc 。nhược/nhã ngôn :『ngã kim thả đình tùy ý ,hậu đương dư xứ tùy ý 。』chư Bí-sô ưng báo ngôn :『cụ thọ !ngã đẳng thử xứ an cư ,bất ưng dư xứ tùy ý cập đình tùy ý 。Phật lệnh ngã đẳng như pháp an cư mãn dĩ ,hậu đương như pháp thanh tịnh tùy ý 。』」「nhược/nhã Bí-sô ngôn :『ngã hữu duyên khứ ,ưng khả vi ngã tùy ý cập đình tùy ý ,đãi bỉ tác giả 。』đắc bất ?」Phật ngôn :「ổ ba ly !thử bất thành tùy ý 。bỉ ưng báo ngôn :『ngã bổn bất hợp tướng chúc tùy ý cập đình tùy ý ,đãi hậu an cư liễu 。Phật thính ngã đẳng an cư mãn dĩ ,nhiên hậu như pháp thanh tịnh tùy ý ,bất thính ngã đẳng bất như pháp tùy ý 。』」Phật ngôn :「ổ ba ly !như thượng sở thuyết ,bất y hành giả ,nhược/nhã tác phi pháp ,giai đắc ác tác 。」

若苾芻至十五日隨意時,忽被王捉、若大臣捉、或被賊捉、或怨家捉。彼苾芻眾應遣信報言:「暫放此苾芻來,有少事緣。」彼若放者善;若不放者,應就小界而為隨意。彼被捉苾芻後時得脫,應更隨意。若不爾者,得越法罪。
nhược/nhã Bí-sô chí thập ngũ nhật tùy ý thời ,hốt bị Vương tróc 、nhược/nhã đại thần tróc 、hoặc bị tặc tróc 、hoặc oan gia tróc 。bỉ Bí-sô chúng ưng khiển tín báo ngôn :「tạm phóng thử Bí-sô lai ,hữu thiểu sự duyên 。」bỉ nhược/nhã phóng giả thiện ;nhược/nhã bất phóng giả ,ưng tựu tiểu giới nhi vi tùy ý 。bỉ bị tróc Bí-sô hậu thời đắc thoát ,ưng cánh tùy ý 。nhược/nhã bất nhĩ giả ,đắc việt Pháp tội 。

若苾芻至隨意時,若憶知有罪,應於餘處苾芻所作說悔法,方可作隨意。若不說罪作隨意者,不成隨意。如長淨法中廣說,於十事中亦廣說。
nhược/nhã Bí-sô chí tùy ý thời ,nhược/nhã ức tri hữu tội ,ưng ư dư xứ Bí-sô sở tác thuyết hối Pháp ,phương khả tác tùy ý 。nhược/nhã bất thuyết tội tác tùy ý giả ,bất thành tùy ý 。như trường/trưởng tịnh Pháp trung quảng thuyết ,ư thập sự trung diệc quảng thuyết 。

若至隨意時,苾芻憶知有罪,欲說悔者,若是波羅市迦罪,眾應擯出然後隨意。有犯僧伽伐尸沙罪者,應且置是罪,先隨意已後當治罪。若波逸底迦、波羅底提舍尼、及突色訖里多者,先應說悔後作隨意。若苾芻至隨意時,於他勝罪而生疑惑,或有不是他勝。若犯他勝,不共住者,不成苾芻。若不是不共住等,應且住然後隨意。
nhược/nhã chí tùy ý thời ,Bí-sô ức tri hữu tội ,dục thuyết hối giả ,nhược/nhã thị Ba la thị ca tội ,chúng ưng bấn xuất nhiên hậu tùy ý 。hữu phạm tăng già phạt thi sa tội giả ,ưng thả trí thị tội ,tiên tùy ý dĩ hậu đương trì tội 。nhược/nhã ba dật để Ca 、Ba la để đề xá ni 、cập đột sắc cật lý đa giả ,tiên ưng thuyết hối hậu tác tùy ý 。nhược/nhã Bí-sô chí tùy ý thời ,ư tha thắng tội nhi sanh nghi hoặc ,hoặc hữu bất thị tha thắng 。nhược/nhã phạm tha thắng ,bất cộng trụ giả ,bất thành Bí-sô 。nhược/nhã bất thị bất cộng trụ đẳng ,ưng thả trụ/trú nhiên hậu tùy ý 。

若隨意時,有苾芻或有說罪、或有羯磨其出說罪者,應先說罪,後當隨意。其有羯磨出者,應先羯磨後方隨意。
nhược/nhã tùy ý thời ,hữu Bí-sô hoặc hữu thuyết tội 、hoặc hữu Yết-ma kỳ xuất thuyết tội giả ,ưng tiên thuyết tội ,hậu đương tùy ý 。kỳ hữu Yết-ma xuất giả ,ưng tiên Yết-ma hậu phương tùy ý 。

若隨意時,或有苾芻自相謂曰:「汝身有罪。」其舉罪苾芻不善身口意者,不應須語且為隨意。
nhược/nhã tùy ý thời ,hoặc hữu Bí-sô tự tướng vị viết :「nhữ thân hữu tội 。」kỳ cử tội Bí-sô bất thiện thân khẩu ý giả ,bất ưng tu ngữ thả vi tùy ý 。

若隨意時,有苾芻舉罪者,應先觀此人護身口意不?若此人身善口不善者,不應用語,應當隨意。若能善護口於身不善者,亦不應用語。雖善護身口,而不閑三藏者,亦不應用語,且為隨意。
nhược/nhã tùy ý thời ,hữu Bí-sô cử tội giả ,ưng tiên quán thử nhân hộ thân khẩu ý bất ?nhược/nhã thử nhân thân thiện khẩu bất thiện giả ,bất ưng dụng ngữ ,ứng đương tùy ý 。nhược/nhã năng thiện hộ khẩu ư thân bất thiện giả ,diệc bất ưng dụng ngữ 。tuy thiện hộ thân khẩu ,nhi bất nhàn Tam Tạng giả ,diệc bất ưng dụng ngữ ,thả vi tùy ý 。

若隨意時,或有舉罪苾芻,而善護身口,雖學三藏,不知深義,亦不曉了。應告彼云:「審諦觀察,然後與我如法除罪。」應為隨意。
nhược/nhã tùy ý thời ,hoặc hữu cử tội Bí-sô ,nhi thiện hộ thân khẩu ,tuy học Tam Tạng ,bất tri thâm nghĩa ,diệc bất hiểu liễu 。ưng cáo bỉ vân :「thẩm đế quan sát ,nhiên hậu dữ ngã như pháp trừ tội 。」ưng vi tùy ý 。

若隨意時,雖有苾芻,善護身口,亦學三藏,善知其義,曉了其事。而復心迷,至僧伽中,法說非法、非法說法,以非為是,說毘奈耶為非毘奈耶,非毘奈耶說為毘奈耶,來遮隨意。僧應問言:「眾中誰有其罪?復是何罪?為是他勝?為是僧伽伐尸沙、波羅底提舍尼、突色訖里多?為晝?為夜?為在道行?為在道傍?為是行時?為是住時?為立坐時?為在臥時?」若言:「犯四他勝,不犯僧殘乃至惡作。」若言:「犯僧伽伐尸沙,不犯四他勝乃至不犯惡作。」若言:「犯波逸底迦,不犯波羅市迦乃至惡作。」若言:「犯提舍尼,不犯四他勝乃至惡作。」若言:「犯突色訖里多,不犯他勝乃至提舍尼。」若言:「犯初他勝,不犯第二、第三乃至第四亦如是。」若言:「犯第二他勝,不犯初,乃至不犯第三第四亦如是。」若言:「犯第三他勝,不犯初二及第四亦如是。」若言:「犯初僧伽伐尸沙,不犯第二、乃至不犯第十三。」若言:「犯第二僧殘,不犯第一、乃至不犯第十三。」若言:「犯第三僧殘,不犯初二乃至第十一。」如是十三僧殘,展轉上下作句亦同上。若言:「犯初波逸底迦,不犯第二、乃至不是第九十。」若言:「是第二,不是初及第三乃至九十。」如是展轉乃至九十作句亦如是。若言:「犯波羅底提舍尼,而是初、不是第二乃至第四亦如是。」若犯第二,不是初乃至三四,作句亦如是。若言:「犯突色訖里多,而是初不是第二,乃至終亦如是。」若言:「是夜中犯,不是晝。」或言:「晝不是夜。」或言:「是道非道傍,或道傍不是道。」或言:「行時不是住時。」或言:「住時不是行時。」或言:「立時不是坐時。」或言:「坐時不是立時。」或言:「坐時不是臥時。」亦如上。此苾芻說上諸事,眾應具問。若前引後違,如是不定者,不應取其語。若僧伽問已,而語不異,即應問言:「當見犯時,作何形相?出何言語?作何意趣?」若言:「犯他勝。」者,眾應驅出,方作隨意。若言:「犯僧伽波尸沙。」者,即應且置其事先為隨意。若言:「犯波逸底迦提舍尼,乃至突色訖里多。」者,先應說悔,方為隨意。
nhược/nhã tùy ý thời ,tuy hữu Bí-sô ,thiện hộ thân khẩu ,diệc học Tam Tạng ,thiện tri kỳ nghĩa ,hiểu liễu kỳ sự 。nhi phục tâm mê ,chí tăng già trung ,Pháp thuyết phi Pháp 、phi pháp thuyết Pháp ,dĩ phi vi thị ,thuyết Tỳ nại da vi phi Tỳ nại da ,phi Tỳ nại da thuyết vi Tỳ nại da ,lai già tùy ý 。tăng ưng vấn ngôn :「chúng trung thùy hữu kỳ tội ?phục thị hà tội ?vi thị tha thắng ?vi thị tăng già phạt thi sa 、Ba la để đề xá ni 、đột sắc cật lý đa ?vi trú ?vi dạ ?vi tại đạo hạnh/hành/hàng ?vi tại đạo bàng ?vi thị hạnh/hành/hàng thời ?vi thị trụ thời ?vi lập tọa thời ?vi tại ngọa thời ?」nhược/nhã ngôn :「phạm tứ tha thắng ,bất phạm tăng tàn nãi chí ác tác 。」nhược/nhã ngôn :「phạm tăng già phạt thi sa ,bất phạm tứ tha thắng nãi chí bất phạm ác tác 。」nhược/nhã ngôn :「phạm ba dật để Ca ,bất phạm Ba la thị ca nãi chí ác tác 。」nhược/nhã ngôn :「phạm đề xá ni ,bất phạm tứ tha thắng nãi chí ác tác 。」nhược/nhã ngôn :「phạm đột sắc cật lý đa ,bất phạm tha thắng nãi chí đề xá ni 。」nhược/nhã ngôn :「phạm sơ tha thắng ,bất phạm đệ nhị 、đệ tam nãi chí đệ tứ diệc như thị 。」nhược/nhã ngôn :「phạm đệ nhị tha thắng ,bất phạm sơ ,nãi chí bất phạm đệ tam đệ tứ diệc như thị 。」nhược/nhã ngôn :「phạm đệ tam tha thắng ,bất phạm sơ nhị cập đệ tứ diệc như thị 。」nhược/nhã ngôn :「phạm sơ tăng già phạt thi sa ,bất phạm đệ nhị 、nãi chí bất phạm đệ thập tam 。」nhược/nhã ngôn :「phạm đệ nhị tăng tàn ,bất phạm đệ nhất 、nãi chí bất phạm đệ thập tam 。」nhược/nhã ngôn :「phạm đệ tam tăng tàn ,bất phạm sơ nhị nãi chí đệ thập nhất 。」như thị thập tam tăng tàn ,triển chuyển thượng hạ tác cú diệc đồng thượng 。nhược/nhã ngôn :「phạm sơ ba dật để Ca ,bất phạm đệ nhị 、nãi chí bất thị đệ cửu thập 。」nhược/nhã ngôn :「thị đệ nhị ,bất thị sơ cập đệ tam nãi chí cửu thập 。」như thị triển chuyển nãi chí cửu thập tác cú diệc như thị 。nhược/nhã ngôn :「phạm Ba la để đề xá ni ,nhi thị sơ 、bất thị đệ nhị nãi chí đệ tứ diệc như thị 。」nhược/nhã phạm đệ nhị ,bất thị sơ nãi chí tam tứ ,tác cú diệc như thị 。nhược/nhã ngôn :「phạm đột sắc cật lý đa ,nhi thị sơ bất thị đệ nhị ,nãi chí chung diệc như thị 。」nhược/nhã ngôn :「thị dạ trung phạm ,bất thị trú 。」hoặc ngôn :「trú bất thị dạ 。」hoặc ngôn :「thị đạo phi đạo bàng ,hoặc đạo bàng bất thị đạo 。」hoặc ngôn :「hạnh/hành/hàng thời bất thị trụ thời 。」hoặc ngôn :「trụ thời bất thị hạnh/hành/hàng thời 。」hoặc ngôn :「lập thời bất thị tọa thời 。」hoặc ngôn :「tọa thời bất thị lập thời 。」hoặc ngôn :「tọa thời bất thị ngọa thời 。」diệc như thượng 。thử Bí-sô thuyết thượng chư sự ,chúng ưng cụ vấn 。nhược/nhã tiền dẫn hậu vi ,như thị bất định giả ,bất ưng thủ kỳ ngữ 。nhược/nhã tăng già vấn dĩ ,nhi ngữ bất dị ,tức ưng vấn ngôn :「đương kiến phạm thời ,tác hà hình tướng ?xuất hà ngôn ngữ ?tác hà ý thú ?」nhược/nhã ngôn :「phạm tha thắng 。」giả ,chúng ưng khu xuất ,phương tác tùy ý 。nhược/nhã ngôn :「phạm tăng già ba thi sa 。」giả ,tức ưng thả trí kỳ sự tiên vi tùy ý 。nhược/nhã ngôn :「phạm ba dật để Ca đề xá ni ,nãi chí đột sắc cật lý đa 。」giả ,tiên ưng thuyết hối ,phương vi tùy ý 。

若至十五日作隨意時,眾多舊住苾芻集在一處,若五、或過,而為隨意。復有少許舊住苾芻,不來共集隨意。苾芻即作是念:「此有苾芻,不來至此,遂共生疑。我等不待彼來,今此隨意,為成、不成?」作如是疑,即便隨意。彼少苾芻後來至眾,應更隨意,其先隨意人得越法罪,由非法故,餘如長淨法中已說。
nhược/nhã chí thập ngũ nhật tác tùy ý thời ,chúng đa cựu trụ Bí-sô tập tại nhất xứ/xử ,nhược/nhã ngũ 、hoặc quá/qua ,nhi vi tùy ý 。phục hưũ thiểu hứa cựu trụ Bí-sô ,Bất-lai cọng tập tùy ý 。Bí-sô tức tác thị niệm :「thử hữu Bí-sô ,bất lai chí thử ,toại cộng sanh nghi 。ngã đẳng bất đãi bỉ lai ,kim thử tùy ý ,vi thành 、bất thành ?」tác như thị nghi ,tức tiện tùy ý 。bỉ thiểu Bí-sô hậu lai chí chúng ,ưng cánh tùy ý ,kỳ tiên tùy ý nhân đắc việt Pháp tội ,do phi pháp cố ,dư như trường/trưởng tịnh Pháp trung dĩ thuyết 。

具壽鄔波離白佛言:「世尊大德!有苾芻安居,作隨意時,問此中不有鬪諍者、調哢者、難問者、將向王官等家者、禁閉人者、非法舉罪者,來斯住處,現在苾芻是慚愧者不?」又問:「有如是鬪諍惡人來,不知云何隨意?」佛告鄔波離:「若有如是惡人來急者,應二、三人向小界場中自為隨意。若得者善;若不得者,應出迎之,為取衣鉢,安慰問訊,種種濡語。安置房中已,應自急為隨意。若得者善;若不得者,應為洗浴。若肯洗浴者,應令一人說法彼等聽法,應自急為隨意。若得者善;不得者,應自向小界而為長淨。彼苾芻若問言:『今是隨意時,汝等何故長淨?』彼應報言:『汝客苾芻,須知我舊住人,自有法則。』彼客苾芻謂言:『合爾,共為長淨。』事既了訖,待彼散已,更和合別為隨意。」
cụ thọ ổ ba ly bạch Phật ngôn :「Thế Tôn Đại Đức !hữu Bí-sô an cư ,tác tùy ý thời ,vấn thử trung bất hữu đấu tranh giả 、điều 哢giả 、nạn/nan vấn giả 、tướng hướng Vương quan đẳng gia giả 、cấm bế nhân giả 、phi pháp cử tội giả ,lai tư trụ xứ ,hiện tại Bí-sô thị tàm quý giả bất ?」hựu vấn :「hữu như thị đấu tranh ác nhân lai ,bất tri vân hà tùy ý ?」Phật cáo ổ ba ly :「nhược hữu như thị ác nhân lai cấp giả ,ưng nhị 、tam nhân hướng tiểu giới trường trung tự vi tùy ý 。nhược/nhã đắc giả thiện ;nhược/nhã bất đắc giả ,ưng xuất nghênh chi ,vi thủ y bát ,an uý vấn tấn ,chủng chủng nhu ngữ 。an trí phòng trung dĩ ,ưng tự cấp vi tùy ý 。nhược/nhã đắc giả thiện ;nhược/nhã bất đắc giả ,ưng vi tẩy dục 。nhược/nhã khẳng tẩy dục giả ,ưng lệnh nhất nhân thuyết Pháp bỉ đẳng thính pháp ,ưng tự cấp vi tùy ý 。nhược/nhã đắc giả thiện ;bất đắc giả ,ưng tự hướng tiểu giới nhi vi trường/trưởng tịnh 。bỉ Bí-sô nhược/nhã vấn ngôn :『kim thị tùy ý thời ,nhữ đẳng hà cố trường/trưởng tịnh ?』bỉ ưng báo ngôn :『nhữ khách Bí-sô ,tu tri ngã cựu trụ nhân ,tự hữu Pháp tức 。』bỉ khách Bí-sô vị ngôn :『hợp nhĩ ,cọng vi trường/trưởng tịnh 。』sự ký liễu cật ,đãi bỉ tán dĩ ,cánh hòa hợp biệt vi tùy ý 。」

若有住處作隨意時,有病苾芻房中不來,不知云何作其隨意?應報之曰:「若能來者來。若不能來,應將欲及隨意來。」遣使往病苾芻所,報言:「汝往隨意處。」若能去者善;若不能,應與欲隨意。於隨意時,有其四事:或有事無人、或有人無事、或俱有、俱無。云何名有事無人?若於隨意時,無識解、無性識,不善知好事,亦不知作善。若近天神住處、或向天神住處、或婦女及童女、或罵彼天神種種惡說、或復作不淨、或天神瞋恚,來至寺門,作如是言:「賢首等,汝所作不善,甚不如法,汝諸賢首豈合作如是如是事不?」而不的言:「某甲有過。」此名有事無人。云何名有人無事?至隨意時,如前廣說。天神瞋怒,來至寺門,作如是言:「某甲苾芻,於我有犯。」而不說言:「有如是罪過。」此名有人無事。云何名有事有人?謂說其罪過及人名字,是名有人有事。云何名無人無事?二俱無故,是名為四。
nhược hữu trụ xứ tác tùy ý thời ,hữu bệnh Bí-sô phòng trung Bất-lai ,bất tri vân hà tác kỳ tùy ý ?ưng báo chi viết :「nhược/nhã năng lai giả lai 。nhược/nhã bất năng lai ,ưng tướng dục cập tùy ý lai 。」khiển sử vãng bệnh Bí-sô sở ,báo ngôn :「nhữ vãng tùy ý xứ 。」nhược/nhã năng khứ giả thiện ;nhược/nhã bất năng ,ưng dữ dục tùy ý 。ư tùy ý thời ,hữu kỳ tứ sự :hoặc hữu sự vô nhân 、hoặc hữu nhân vô sự 、hoặc câu hữu 、câu vô 。vân hà danh hữu sự vô nhân ?nhược/nhã ư tùy ý thời ,vô thức giải 、Vô tánh thức ,bất thiện tri hảo sự ,diệc bất tri tác thiện 。nhược/nhã cận thiên thần trụ xứ 、hoặc hướng thiên thần trụ xứ 、hoặc phụ nữ cập đồng nữ 、hoặc mạ bỉ thiên thần chủng chủng ác thuyết 、hoặc phục tác bất tịnh 、hoặc thiên thần sân khuể ,lai chí tự môn ,tác như thị ngôn :「Hiền Thủ đẳng ,nhữ sở tác bất thiện ,thậm bất như pháp ,nhữ chư Hiền Thủ khởi hợp tác như thị như thị sự bất ?」nhi bất đích ngôn :「mỗ giáp hữu quá 。」thử danh hữu sự vô nhân 。vân hà danh hữu nhân vô sự ?chí tùy ý thời ,như tiền quảng thuyết 。thiên thần sân nộ ,lai chí tự môn ,tác như thị ngôn :「mỗ giáp Bí-sô ,ư ngã hữu phạm 。」nhi bất thuyết ngôn :「hữu như thị tội quá/qua 。」thử danh hữu nhân vô sự 。vân hà danh hữu sự hữu nhân ?vị thuyết kỳ tội quá/qua cập nhân danh tự ,thị danh hữu nhân hữu sự 。vân hà danh vô nhân vô sự ?nhị câu vô cố ,thị danh vi tứ 。

根本說一切有部毘奈耶隨意事一卷
Căn Bổn Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Tỳ nại da tùy ý sự nhất quyển

* * *
* * *

============================================================
TUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www.vnbaolut.com/daitangvietnam
Nguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến
Phiên Âm Mon Oct 22 08:33:22 2018
============================================================

BÀI CÙNG CHUYÊN MỤC

About Đoàn, Thoại MD

Chúng sanh có 8 vạn 4 ngàn phiền não, thì Đức Phật cũng chỉ bày 8 vạn bốn ngàn pháp môn đối trị. Hãy chọn ít nhất một Pháp môn và luôn tự lỗ lực bản thân, không một ai có thể giúp bạn rũ bỏ những điều bất tịnh. Ngay cả chư Phật và Bồ tát cũng không thể giúp bạn được. Các Ngài chỉ giống như tấm bảng chỉ đường và hướng dẫn bạn mà thôi.

Leave a comment

Your email address will not be published.


*